CTTĐT - Những năm qua, mô hình kinh tế trang trại trên địa bàn tỉnh Lào Cai đã từng bước phát triển, góp phần quan trọng trong chuyển dịch cơ cấu sản xuất nông nghiệp, phát triển nông nghiệp hàng hóa, tạo việc làm và nâng cao thu nhập cho người dân nông thôn. Thực tiễn triển khai cho thấy, kinh tế trang trại đang trở thành một trong những động lực thúc đẩy tái cơ cấu ngành nông nghiệp gắn với xây dựng nông thôn mới và giảm nghèo bền vững.
Toàn tỉnh hiện có 125 trang trại, trong đó 119 trang trại chăn nuôi, 01 trang trại trồng trọt, 03 trang trại nuôi trồng thủy sản và 02 trang trại tổng hợp
Lào Cai là tỉnh miền núi, địa hình chia cắt, điều kiện tự nhiên đa dạng, vừa tạo tiềm năng phát triển nông nghiệp đặc thù, vừa đặt ra nhiều thách thức trong tổ chức sản xuất quy mô lớn. Trong bối cảnh đó, kinh tế trang trại được xác định là hình thức tổ chức sản xuất phù hợp nhằm khai thác hiệu quả đất đai, lao động và nguồn lực tại chỗ.
Theo tổng hợp, toàn tỉnh hiện có 125 trang trại, trong đó 119 trang trại chăn nuôi, 01 trang trại trồng trọt, 03 trang trại nuôi trồng thủy sản và 02 trang trại tổng hợp. Các trang trại chủ yếu do hộ gia đình, cá nhân làm chủ; chưa có trang trại do hợp tác xã hoặc doanh nghiệp tổ chức sản xuất. Cơ cấu này phản ánh rõ xu hướng phát triển kinh tế trang trại của tỉnh hiện nay vẫn tập trung chủ yếu vào lĩnh vực chăn nuôi.
Xu hướng phát triển kinh tế trang trại của tỉnh tập trung chủ yếu vào lĩnh vực chăn nuôi
Thực tiễn cho thấy, các mô hình trang trại đã phát huy hiệu quả rõ nét trong phát triển kinh tế nông thôn. Tổng vốn đầu tư và vốn sản xuất kinh doanh bình quân đạt khoảng 2,6 tỷ đồng/trang trại; tổng số lao động thường xuyên làm việc tại các trang trại là 569 người, góp phần giải quyết việc làm, tăng thu nhập cho lao động nông thôn tại chỗ. Giá trị sản xuất kê khai bình quân ước đạt 5,36 tỷ đồng/trang trại, đóng góp tích cực vào tăng trưởng ngành nông nghiệp của tỉnh.
Bên cạnh hiệu quả kinh tế, mô hình trang trại còn có ý nghĩa xã hội quan trọng, góp phần thay đổi tư duy sản xuất của người dân từ nhỏ lẻ, manh mún sang sản xuất hàng hóa; thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu lao động nông thôn; hạn chế tình trạng lao động địa phương đi làm ăn xa; từng bước hình thành đội ngũ nông dân sản xuất giỏi, làm giàu chính đáng trên quê hương.
Nhiều mô hình trang trại tiêu biểu, có quy mô và hiệu quả kinh tế cao
Trên địa bàn tỉnh đã xuất hiện một số mô hình trang trại tiêu biểu, có quy mô và hiệu quả kinh tế cao, thể hiện sự mạnh dạn đầu tư, đổi mới tư duy sản xuất của chủ trang trại. Tiêu biểu như trang trại chăn nuôi gà quy mô trên 60.000 con tại xã Xuân Quang, giá trị sản xuất đạt khoảng 8 tỷ đồng/năm; trang trại nuôi cá hồi, cá tầm tại xã Dền Sáng với giá trị sản xuất khoảng 6,5 tỷ đồng/năm; hay mô hình chăn nuôi thỏ thương phẩm tại xã Thượng Bằng La đạt giá trị sản xuất khoảng 150 tỷ đồng/năm. Những mô hình này không chỉ mang lại hiệu quả kinh tế cao mà còn tạo việc làm ổn định, lan tỏa kinh nghiệm sản xuất cho các hộ dân trong vùng.
Thời gian qua, tỉnh Lào Cai đã triển khai các chính sách chung của Trung ương về phát triển kinh tế trang trại, đồng thời lồng ghép nội dung hỗ trợ trang trại trong các chính sách khuyến khích phát triển sản xuất nông, lâm nghiệp trên địa bàn tỉnh. Các chính sách hỗ trợ về giống, vật tư, lãi suất vay vốn, hạ tầng sản xuất đã góp phần tạo điều kiện cho các trang trại mở rộng quy mô, nâng cao hiệu quả sản xuất.
Tuy nhiên, thực tế cho thấy việc thụ hưởng chính sách hỗ trợ còn hạn chế; chưa có trang trại nào được hỗ trợ theo Nghị quyết số 26/2020/NQ-HĐND của HĐND tỉnh do còn vướng mắc về điều kiện, thủ tục và thiếu hướng dẫn cụ thể từ Trung ương. Đây là một trong những yếu tố ảnh hưởng đến khả năng mở rộng và nâng cao chất lượng mô hình trang trại trên địa bàn tỉnh.
Bên cạnh kết quả đạt được, kinh tế trang trại của tỉnh vẫn còn những hạn chế như: quy mô sản xuất nhìn chung còn nhỏ; mức độ cơ giới hóa, tự động hóa và ứng dụng công nghệ cao chưa đồng bộ; năng lực quản trị, liên kết chuỗi giá trị còn yếu; đầu ra sản phẩm chưa ổn định. Việc ứng dụng chuyển đổi số, truy xuất nguồn gốc, xây dựng thương hiệu nông sản từ mô hình trang trại còn ở mức thấp, chưa đáp ứng yêu cầu của thị trường.
Trong thời gian tới, tỉnh Lào Cai xác định tiếp tục phát triển kinh tế trang trại theo hướng bền vững, hiệu quả, gắn với tái cơ cấu ngành nông nghiệp và xây dựng nông thôn mới. Trọng tâm là hoàn thiện cơ chế, chính sách hỗ trợ phù hợp thực tiễn; khuyến khích tích tụ, tập trung đất đai; thu hút doanh nghiệp, hợp tác xã tham gia phát triển mô hình trang trại.
Cùng với đó, tỉnh đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ, chuyển đổi số trong quản lý và sản xuất trang trại; tăng cường liên kết sản xuất - chế biến - tiêu thụ theo chuỗi giá trị; chú trọng đào tạo, nâng cao năng lực quản trị cho chủ trang trại. Đồng thời, tiếp tục kiến nghị Trung ương sớm ban hành Nghị định về phát triển kinh tế trang trại, tạo hành lang pháp lý đồng bộ để địa phương triển khai hiệu quả các chính sách hỗ trợ… nhằm tiếp tục phát huy vai trò nòng cốt của mô hình trang trại trong phát triển nông nghiệp hàng hóa, nâng cao thu nhập cho người dân và thúc đẩy kinh tế nông thôn phát triển bền vững trong giai đoạn tới.