Toàn tỉnh có 95 đơn vị cấp xã thuộc vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi

Lào Cai là tỉnh miền núi, biên giới thuộc khu vực Tây Bắc của Tổ quốc, có vị trí chính trị, kinh tế và văn hóa quan trọng. Sau sáp nhập, toàn tỉnh có diện tích tự nhiên 13.256,92 km² với dân số 1.778.785 người, trong đó có trên 1 triệu người là đồng bào dân tộc thiểu số, chiếm khoảng 60,9% dân số toàn tỉnh với 33 thành phần dân tộc cùng sinh sống. Các dân tộc chủ yếu gồm: Mông, Tày, Dao, Nùng, Thái, Giáy, Phù Lá… và nhiều dân tộc khác, tạo nên sự đa dạng, phong phú về bản sắc văn hóa truyền thống của địa phương.

Toàn tỉnh có 95 đơn vị cấp xã thuộc vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, trong đó có 12 xã khu vực I; 36 xã khu vực II; 47 xã khu vực III và 2.438 thôn thuộc vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, trong đó có 1.033 thôn đặc biệt khó khăn.

Nhận thức rõ vai trò, ý nghĩa của công tác dân tộc, tỉnh đã xác định việc thực hiện Nghị định 05 là nhiệm vụ trọng tâm, xuyên suốt. UBND tỉnh đã chỉ đạo triển khai Nghị định một cách thống nhất, gắn với các chương trình, kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội và các chương trình mục tiêu quốc gia. Các sở, ngành, địa phương chủ động xây dựng kế hoạch theo từng lĩnh vực, đồng thời lồng ghép nội dung Nghị định vào các chương trình lớn như phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số, giảm nghèo bền vững, xây dựng nông thôn mới. Công tác tuyên truyền, phổ biến được thực hiện thường xuyên, đa dạng về hình thức, nội dung phù hợp với từng nhóm đối tượng. Đặc biệt, tỉnh chú trọng truyền thông bằng tiếng dân tộc thiểu số, góp phần nâng cao nhận thức, tạo sự đồng thuận trong Nhân dân.

Để đưa Nghị định vào cuộc sống, Lào Cai đã thực hiện đồng bộ nhiều giải pháp tăng cường chỉ đạo, hoàn thiện cơ chế chính sách, ban hành nhiều văn bản hướng dẫn, cụ thể hóa nội dung Nghị định, đảm bảo thống nhất trong tổ chức thực hiện. Đồng thời lồng ghép các nguồn lực, huy động hiệu quả các chương trình, dự án, nhất là các chương trình mục tiêu quốc gia, tạo nguồn lực tổng hợp cho vùng đồng bào dân tộc thiểu số.

Đẩy mạnh cải thiện hạ tầng, đầu tư mạnh vào giao thông, viễn thông, y tế, giáo dục, tạo điều kiện thuận lợi cho phát triển toàn diện

Tập trung phát triển nguồn nhân lực, chú trọng đào tạo nghề, nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, nhất là cán bộ là người dân tộc thiểu số. Đẩy mạnh cải thiện hạ tầng, đầu tư mạnh vào giao thông, viễn thông, y tế, giáo dục, tạo điều kiện thuận lợi cho phát triển toàn diện. 

Cùng với đó, các ngành, lĩnh vực như giáo dục, y tế, văn hóa, thông tin, lao động - việc làm đều chủ động lồng ghép nội dung công tác dân tộc vào nhiệm vụ chuyên môn, tạo hiệu quả lan tỏa sâu rộng.

Nhờ triển khai hiệu quả Nghị định 05, vùng đồng bào dân tộc thiểu số trên địa bàn tỉnh đã có nhiều chuyển biến tích cực. Tỷ lệ nghèo đa chiều toàn tỉnh giảm mạnh, ước đến năm 2025 còn khoảng 11,06%; nhiều địa phương hoàn thành và vượt mục tiêu giảm nghèo. Tỉnh đã hoàn thành 100% kế hoạch xóa nhà tạm, nhà dột nát với trên 12.900 căn nhà được xây mới, sửa chữa, góp phần cải thiện điều kiện sống cho người dân. 

Mạng lưới trường lớp được củng cố; tỷ lệ huy động học sinh tăng cao, đặc biệt ở bậc mầm non và tiểu học

 Mạng lưới trường lớp được củng cố; tỷ lệ huy động học sinh tăng cao, đặc biệt ở bậc mầm non và tiểu học; công tác đào tạo nghề đạt nhiều kết quả tích cực với hàng chục nghìn lao động được đào tạo. Hệ thống y tế cơ sở được tăng cường; tỷ lệ tiêm chủng đạt trên 98%; công tác chăm sóc sức khỏe bà mẹ, trẻ em, phòng chống dịch bệnh được triển khai hiệu quả. Hàng chục nghìn lao động được hỗ trợ vay vốn, tạo việc làm; nhiều lao động đi làm việc ở nước ngoài với thu nhập ổn định. Hạ tầng viễn thông phủ rộng đến 100% xã, tạo điều kiện thúc đẩy chuyển đổi số và tiếp cận thông tin cho người dân… Những kết quả trên đã góp phần quan trọng nâng cao đời sống vật chất, tinh thần của đồng bào dân tộc thiểu số, thu hẹp khoảng cách phát triển giữa các vùng.

Bên cạnh kết quả đạt được, việc thực hiện Nghị định 05 tại Lào Cai vẫn còn một số hạn chế. Một số quy định chưa còn phù hợp với thực tiễn mới; địa bàn rộng, giao thông khó khăn; trình độ dân trí không đồng đều; nguy cơ dịch bệnh và các vấn đề xã hội vẫn tiềm ẩn. Nguồn lực đầu tư còn phân tán, một số chính sách chồng chéo; việc tổ chức thực hiện ở cơ sở có lúc, có nơi chưa thật sự đồng bộ.

Trong thời gian tới, tỉnh Lào Cai xác định tiếp tục triển khai hiệu quả Nghị định 05 gắn với các mục tiêu phát triển bền vững, tập trung hoàn thiện cơ chế, chính sách, kiến nghị sửa đổi, bổ sung các quy định không còn phù hợp; Tăng cường lồng ghép nguồn lực, ưu tiên đầu tư cho vùng khó khăn, vùng đồng bào dân tộc thiểu số; Đẩy mạnh phát triển kinh tế gắn với giảm nghèo bền vững, nâng cao thu nhập cho người dân; Nâng cao chất lượng giáo dục, y tế, nguồn nhân lực, nhất là nguồn nhân lực người dân tộc thiểu số; Đẩy mạnh chuyển đổi số, phát triển hạ tầng, nâng cao khả năng tiếp cận dịch vụ cơ bản; Tăng cường công tác tuyên truyền, vận động, phát huy vai trò chủ thể của người dân trong phát triển… góp phần quan trọng vào phát triển kinh tế - xã hội, đảm bảo quốc phòng - an ninh và nâng cao đời sống Nhân dân, hướng tới mục tiêu phát triển nhanh và bền vững vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi.