Trải qua hơn nửa thế kỷ, Lễ đài sân vận động phường Yên Bái vẫn được gìn giữ, tôn tạo như một biểu tượng thiêng liêng của lòng biết ơn và niềm tự hào dân tộc. Cùng với thời gian, nơi đây không chỉ là điểm di tích lịch sử quý giá, mà còn trở thành không gian sinh hoạt văn hóa – chính trị của địa phương, nơi tổ chức nhiều hoạt động ý nghĩa tưởng nhớ công lao của Chủ tịch Hồ Chí Minh.

Lễ đài sân vận động ngày nay thuộc phường Yên Bái, tỉnh Lào Cai mới, vốn là khán đài của sân vận động thị xã Yên Bái xưa – trung tâm hành chính sầm uất và đông dân cư của tỉnh lỵ trước kia. Nhờ vị trí thuận lợi, hệ thống giao thông kết nối dễ dàng, du khách có thể đến thăm di tích bằng nhiều phương tiện khác nhau. Sân vận động thị xã được hình thành từ thời Pháp thuộc. Sau khi chiếm đóng và thành lập tỉnh Yên Bái vào năm 1900, đến năm 1905, chính quyền thực dân cho xây dựng trại lính lê dương nhằm củng cố bộ máy cai trị. Để phục vụ đời sống tinh thần cho binh lính, năm 1927, người Pháp cho xây dựng sân vận động này, tổ chức các hoạt động thể thao, hội hè, đặc biệt là các trận bóng đá. Ban đầu, khu vực khán đài chỉ là những mô đất đắp cao, đến năm 1930 mới được hoàn thiện. Từ đó, sân vận động trở thành địa điểm thường xuyên diễn ra các hoạt động văn hóa, thể thao, nơi người Pháp tổ chức nhiều lễ hội, sự kiện và mời các đội bóng đến từ Hà Nội, Phú Thọ, Tuyên Quang thi đấu, đồng thời cũng tổ chức nhiều ngày "hội Tây" tại khán đài sân vận động thị xã này.

Năm 1954, hòa bình lập lại, tỉnh Yên Bái chủ trương khôi phục lại sân bóng thành sân vận động thị xã, biến nơi đây thành sân vận động thị xã phục vụ các hoạt động văn hóa – thể thao của nhân dân. Tháng 1/1957, tỉnh cho xây dựng khán đài (lễ đài hiện nay) và tường bao quanh sân theo hình bầu dục tạo nên diện mạo mới khang trang, bề thế hơn cho khu vực trung tâm thị xã. Đặc biệt, ngày 25 tháng 9 năm 1958 đã trở thành sự kiện lịch sử quan trọng và là dấu mốc lịch sử không thể nào quên khi phái đoàn Chính phủ do Chủ tịch Hồ Chí Minh dẫn đầu lên thăm tỉnh Yên Bái sau chuyến công tác tại tỉnh Lào Cai, Bác cùng phái đoàn về Yên Bái. Theo đề nghị của Người, Ủy ban Hành chính tỉnh đã chọn sân vận động thị xã làm địa điểm tổ chức cuộc mít tinh trọng thể, nơi Bác Hồ trực tiếp nói chuyện, căn dặn và động viên đồng bào các dân tộc trong tỉnh. Đây là sự kiện thiêng liêng, để lại dấu ấn sâu đậm trong lòng nhân dân Yên Bái và trở thành niềm tự hào lớn lao của quê hương.

Thời điểm ấy, Yên Bái vẫn còn là một trong những tỉnh nghèo và khó khăn nhất miền Bắc. Sau nhiều năm kháng chiến trường kỳ, chiến tranh đã để lại những vết thương sâu sắc, cơ sở vật chất hầu như bị tàn phá, đời sống nhân dân vô cùng thiếu thốn. Địa hình phần lớn là đồi núi hiểm trở, dân cư thưa thớt, trình độ dân trí còn thấp, tập quán du canh du cư, mê tín dị đoan vẫn phổ biến. Trong hoàn cảnh gian khó đó, việc Bác Hồ – vị Cha già của dân tộc – dành thời gian đến thăm Yên Bái là một sự kiện có ý nghĩa to lớn, thể hiện tình cảm sâu sắc và sự quan tâm đặc biệt của Người đối với đồng bào vùng cao.

Sáng sớm ngày 25 tháng 9 năm 1958, không khí tại thị xã Yên Bái tràn ngập niềm hân hoan, xúc động. Gần 5.000 cán bộ và nhân dân các dân tộc trong thị xã cùng đồng bào từ các vùng lân cận đã nô nức kéo về sân vận động, mang theo niềm mong đợi được tận mắt nhìn thấy Bác, được nghe Bác nói. Khi Bác từ Tỉnh đội tiến ra sân vận động và bước lên lễ đài, cả biển người bỗng vỡ òa trong tiếng hò reo, tiếng vỗ tay vang dội như sấm, thể hiện niềm kính yêu, xúc động và tự hào vô bờ bến của nhân dân Yên Bái trong giây phút lịch sử thiêng liêng ấy.

Sau khi tiếng reo hò dần lắng xuống, trong không khí trang nghiêm và xúc động, Bác Hồ bắt đầu buổi nói chuyện. Với giọng nói gần gũi, ấm áp, Người ân cần thăm hỏi sức khỏe, đời sống của cán bộ và nhân dân các dân tộc trong tỉnh, đồng thời chỉ ra những việc làm thiết thực để xây dựng quê hương sau chiến tranh. Bác nhấn mạnh tinh thần đoàn kết dân tộc, khuyến khích nhân dân tăng gia sản xuất, thực hành tiết kiệm, ra sức học tập, lao động để vươn lên thoát nghèo, xây dựng cuộc sống mới.

Kết thúc buổi nói chuyện, trong niềm xúc động dâng trào, Bác Hồ bắt nhịp cùng toàn thể đồng bào Yên Bái hát vang bài “Kết đoàn” – bài ca biểu trưng cho tinh thần gắn bó, yêu nước và niềm tin vào tương lai tươi sáng. Từ lễ đài, Người bước xuống trong tiếng vỗ tay rộn rã, hòa cùng những khúc ca hùng tráng của hàng nghìn con tim đang dõi theo.

Từ lễ đài, Người rời về nơi làm việc trong tiếng vỗ tay và những bài ca hùng tráng của đồng bào tỉnh nhà. Bác cùng đoàn công tác của Chính phủ tiếp tục đi thăm một số cơ sở kinh tế, các đơn vị bộ đội và gặp gỡ cán bộ địa phương trong tỉnh. Dù chỉ được gặp Bác trong thời gian ngắn ngủi chưa đầy một giờ đồng hồ, nhưng hình ảnh giản dị, nụ cười hiền từ và lời dạy sâu sắc của Người đã in đậm trong trái tim mỗi người dân Yên Bái. Từ đó, Lễ đài sân vận động trở thành biểu tượng thiêng liêng, nơi lưu giữ những ký ức tốt đẹp nhất về Bác Hồ – vị lãnh tụ vĩ đại của dân tộc. Di tích này mãi được chính quyền và nhân dân các dân tộc Yên Bái trân trọng, gìn giữ và phát huy như một phần hồn thiêng của quê hương.

Di tích Lễ đài sân vận động Yên Bái, chính là sân vận động phường Yên Bái, tỉnh Lào Cai hiện nay. Lễ đài có chiều dài là 10m, rộng 5,5m, cao 8,2m và được xây 2 tầng. Tầng 1: có diện tích là 42m², gồm 3 cửa ra vào (cửa lớn ở giữa, 2 cửa nhỏ hai bên), của lớn rộng 2m, cao 2,1 m; cửa nhỏ rộng 1m, cao 2,1 m. Tầng 2: cũng có diện tích mặt bằng là 42,1m², chia làm 2 phần. Phần ngoài không có mái, diện tích là 15m², phần trong có mái, diện tích là 27m². Giữa 2 phần có hai trụ cột vuông đỡ và cũng có 3 cửa ra vào như tầng 1. Hai tầng lên xuống bằng 1 cầu thang, nằm sát tường phía sau, tầng dưới về phía bên phải. Phần ngoài của tầng trên chính là nơi Chủ tịch Hồ Chí Minh đứng nói chuyện trong cuộc mít tinh ngày 25/9/1958. Mặt trước Lễ đài có trang trí 5 vòng tròn - biểu tượng của hoạt động thể dục - thể thao.

Ngoài phần chính là khán đài, Di tích còn phần phụ là bậc thềm phía trước  cửa và 2 "cánh gà" ở 2 bên khán đài. Bậc thềm trước cửa gồm 6 bậc, mỗi bậc cao 15cm, cánh gà 2 bên có chiều dài 20m, rộng 6,7m được xây thành bậc cho đại biểu ngồi dự mít tinh và khán giả xem bóng đá.

Ngày 31/5/1966, một trận ném bom của máy bay Mỹ đã làm sập một góc của Di tích, năm 1977 Di tích được sửa lại thay cửa hình vòm bằng cửa hình vuông, toàn bộ kiến trúc vẫn được giữ nguyên.

Năm 2016, khu Di tích lễ đài đã được cải tạo nâng cấp bao gồm 7 hạng mục công trình, chỉnh trang nâng cấp 2 tuyến đường tiếp cận với sân vận động, cải tạo mở rộng khu tưởng niệm Bác Hồ và hai bên khán đài với quy mô 4.300 chỗ ngồi, xây dựng hệ thống phụ trợ cấp thoát nước, phòng cháy, chữa cháy, chiếu sáng, thu sét. Di tích lễ đài và toàn bộ kiến trúc của khu vực tưởng niệm Bác được thiết kế theo lối kiến trúc truyền thống, mô phỏng theo kiến trúc tưởng niệm Bác Hồ tại Kim Liên - Nghệ An quê Bác, với chất liệu chủ yếu bằng gỗ và giả gỗ, sử dụng hoàn toàn bằng các hoa văn vốn cổ của dân tộc như hoa văn hình sóng nước, hình chữ thọ và hoa văn hoa sen, hoa cúc cách điệu mềm mại và tinh tế, càng làm tăng thêm dáng vẻ truyền thống, khang trang nhưng đậm đà bản sắc dân tộc Việt Nam.

Vẫn còn vang vọng đâu đây lời Bác căn dặn nhân dân Yên Bái: 

Tỉnh nhà có 10 dân tộc anh em. Trước kia bọn thực dân phong kiến chia rẽ chúng ta, chia rẽ các dân tộc, xúi giục dân tộc này hiềm khích oán ghét dân tộc khác để chúng áp bức, bóc lột chúng ta. Nay chúng ta phải đoàn kết chặt chẽ. Ví dụ: 10 dân tộc ở tỉnh nhà như 10 ngón tay, nếu xòe 10 ngón tay mà bẻ từng ngón, như thế có dễ bẻ không? Nếu nắm chặt cả 10 ngón tay thì có bẻ được không? Nếu kẻ nào chia rẽ thì phải làm thế nào? Thì phải đập vào đầu chúng nó. Đó là điểm thứ nhất tại sao phải đoàn kết chặt chẽ giữa các dân tộc. Phải làm thế nào để đời sống nhân dân sướng hơn, được ăn no, mặc ấm, được học hành; Đồng bào phải biết thực hành tiết kiệm và thực hiện đời sống văn hóa mới”; Bác chỉ rõ những mặt chưa tốt, chưa tiết kiệm của đồng bào, nhắc nhở đồng bào “Phải quyết tâm từ bỏ những hủ tục lạc hậu để cùng nhau xây dựng đời sống văn hóa mới thì cuộc sống mới khá hơn, tiến bộ hơn…”

 Ngày nay, Lễ đài sân vận động phường Yên Bái không chỉ là một di tích lịch sử cấp Quốc gia mà còn là biểu tượng thiêng liêng của tình cảm Bác Hồ dành cho đồng bào các dân tộc tỉnh Yên Bái xưa (tỉnh Lào Cai ngày nay). Trải qua hơn nửa thế kỷ, nơi đây vẫn được gìn giữ, tôn tạo và trở thành điểm đến giáo dục truyền thống cách mạng cho thế hệ trẻ, khơi dậy lòng tự hào, ý chí vươn lên xây dựng quê hương ngày càng giàu đẹp, văn minh. Mỗi lần đứng trước lễ đài, người dân tỉnh Lào Cai như được sống lại khoảnh khắc lịch sử xúc động năm nào, để từ đó càng thêm trân trọng quá khứ, biết ơn công lao của Bác Hồ và quyết tâm tiếp bước con đường Người đã chọn – con đường của độc lập, ấm no và hạnh phúc cho toàn dân./.