Lào Cai có vị trí địa lý chiến lược, là cửa ngõ phía Bắc, tiếp giáp tỉnh Vân Nam (Trung Quốc) qua 182 km đường biên giới, nằm trên hành lang kinh tế Côn Minh - Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng, rút ngắn khoảng cách giao thương với vùng Tây Nam Trung Quốc và ASEAN. Lào Cai có hạ tầng giao thông đa dạng hình thức, kết nối đồng bộ giữa đường bộ cao tốc - đường sắt tốc độ cao - đường hàng không và vận tải thủy trên sông Hồng để tạo thành một trung tâm logistics hiện đại.

Theo Quyết định số 1958/QĐ-TTg, ngày 10/9/2025 của Thủ tướng Chính phủ về việc phê duyệt điều chỉnh Quy hoạch chung xây dựng Khu kinh tế cửa khẩu Lào Cai, tỉnh Lào Cai đến năm 2045, Khu kinh tế cửa khẩu Lào Cai có quy mô gần 16.000 ha, được định hướng phát triển trở thành một trong những trung tâm giao thương lớn của Việt Nam với Trung Quốc, giữ vai trò là vùng kinh tế động lực của tỉnh, cực tăng trưởng quan trọng của vùng trung du và miền núi Bắc Bộ, đồng thời là cầu nối trực tiếp giữa Việt Nam với Trung Quốc và khu vực ASEAN.

Nghị quyết số 11-NQ/TW của Bộ Chính trị về “Phương hướng phát triển kinh tế - xã hội, đảm bảo quốc phòng, an ninh vùng trung du và miền núi Bắc Bộ đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045” xác định “… đưa Lào Cai trở thành Trung tâm kết nối giao thương kinh tế giữa Việt Nam và các nước ASEAN với vùng Tây Nam Trung Quốc”. Bên cạnh đó, xây dựng Lào Cai trở thành trung tâm kết nối giao thương kinh tế giữa Việt Nam và các nước ASEAN với vùng Tây Nam Trung Quốc là đòi hỏi khách quan của xu thế tăng cường hội nhập kinh tế quốc tế của Việt Nam với các nước trong khu vực, việc  Lào Cai trở thành Trung tâm kết nối giao thương kinh tế sẽ thúc đẩy quá trình hội nhập của Việt Nam với các nước ASEAN, Trung Quốc thông qua khu dịch mậu dịch tự do ASEAN-Trung Quốc, góp phần thực hiện các cam kết trong Hiệp định đối tác kinh tế toàn diện khu vực (RCEP), xây dựng Cộng đồng kinh tế ASEAN và các thỏa thuận hợp tác kinh tế quốc tế khác và đóng góp vào những nội dung đàm phán nâng cấp hiệp định khu vực mậu dịch tự do ASEAN - Trung Quốc (ACFTA) trong thời gian tới.

Đề án xác định quan điểm xây dựng Lào Cai trở thành Trung tâm kết nối giao thương kinh tế giữa Việt Nam và các nước ASEAN với vùng Tây Nam - Trung Quốc là xu thế tất yếu, quy luật khách quan; tuân thủ các chủ trương, đường lối của Đảng, pháp luật của Nhà nước; phù hợp với yêu cầu và sự phát triển chung của vùng trung du và miền núi Bắc Bộ và cả nước; bảo đảm bảo tính kết nối, liên kết vùng giữa Lào Cai với các địa phương nhằm khai thác, phát huy cao nhất tiềm năng, lợi thế của từng địa phương và của cả vùng.

Cùng với đó phát huy lợi thế so sánh về vị trí địa kinh tế, lấy kết cấu hạ tầng, khu kinh tế cửa khẩu và kinh tế đối ngoại làm nền tảng để phát triển tỉnh Lào Cai trở thành trung tâm kết nối giao thương kinh tế. Huy động và sử dụng hiệu quả mọi nguồn lực, kết hợp chặt chẽ nguồn lực bên trong và bên ngoài, lấy đầu tư công làm “vốn mồi” để dẫn dắt, tu hút nguồn lực đầu tư ngoài nhà nước.

Đồng thời xây dựng hệ thống cơ quan hành chính đồng bộ, hoạt động hiệu lực, hiệu quả, lấy người dân, doanh nghiệp làm trung tâm phục vụ. Xây dựng đội ngũ cán bộ liêm chính, chuyên nghiệp, trong sạch, tận tụy, vì Nhân dân phục vụ.

Tỉnh Lào Cai cũng xác định phát triển nhanh nhưng phải bền vững theo hướng “xanh, hài hòa, bản sắc và hạnh phúc”, gắn kết chặt chẽ phát triển kinh tế với phát triển văn hóa - xã hội, bảo đảm quốc phòng, an ninh, bảo vệ môi trường, tăng trưởng xanh, chủ động ứng phó, thích ứng với biến đổi khí hậu.

Với quan điểm đó, Tỉnh ủy Lào Cai xác định Mục tiêu tổng quát là phát huy mọi tiềm năng, lợi thế xây dựng Lào Cai phát triển nhanh, bền vững, toàn diện trên các mặt kinh tế, xã hội, môi trường, bảo đảm quốc phòng - an ninh theo hướng “xanh, hài hòa, bản sắc, hạnh phúc”; trở thành cửa ngõ quan trọng, đầu mối kết nối giao thông và kinh tế của vùng trung du và miền núi Bắc Bộ, giữa Việt Nam và các nước ASEAN với vùng Tây Nam - Trung Quốc với kết cấu hạ tầng giao thông đồng bộ, hiện đại; phát triển Khu kinh tế cửa khẩu Lào Cai là trung tâm trung chuyển hàng hóa, trung tâm logistics trên tuyến hành lang kinh tế Côn Minh - Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng - Quảng Ninh, hợp tác kinh tế tiểu vùng Mê Công mở rộng (GMS); phát triển Lào Cai trở thành trung tâm dịch vụ về tài chính, du lịch, thương mại, tổ chức sự kiện mang tầm quốc tế; xây dựng, vận hành cửa khẩu thông minh, xây dựng thí điểm khu hợp tác kinh tế qua biên giới tại cửa khẩu Lào Cai. Phấn đấu đến năm 2030, Lào Cai trở thành cực tăng trưởng, là trung tâm kinh tế động lực kết nối giao thương kinh tế quốc tế giữa Việt Nam và các nước ASEAN với vùng Tây Nam - Trung Quốc; góp phần phát triển kinh tế - xã hội, nâng cao đời sống, vật chất, tinh thần cho nhân dân; gắn với mục tiêu “giữ biên giới, giữ dân, giữ rừng, giữ nước, giữ môi trường”.

Tỉnh ủy Lào Cai đề ra 5 nhóm chỉ tiêu phấn đấu đến năm 2030 cùng với 6 nhóm giải pháp cụ thể nhằm triển khai có hiệu quả Đề án.