Những kinh nghiệm rút ra từ phong trào xây dựng nông thôn mới ở huyện Lạng Giang tỉnh Bắc Giang  (06/04/2012 )

Xây dựng nông thôn mới là chủ trương có tầm chiến lược đặc biệt quan trọng của Đảng và Nhà nước nhằm: xây dựng kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội nông thôn từng bước hiện đại; có cơ cấu kinh tế và các hình thức tổ chức sản xuất hợp lý; gắn nông nghiệp với phát triển nhanh công nghiệp, dịch vụ; gắn phát triển nông thôn với đô thị theo quy hoạch; xây dựng xã hội nông thôn dân chủ, ổn định, giàu bản sắc văn hóa dân tộc; bảo vệ môi trường sinh thái; giữ vững an ninh - trật tự; tăng cường hệ thống chính trị ở nông thôn dưới sự lãnh đạo của Đảng; nâng cao đời sống vật chất và tinh thần của nhân dân. Xây dựng nông thôn mới mang tính nhân văn sâu sắc, vừa là mục tiêu, vừa là yêu cầu của phát triển bền vững, là nhiệm vụ cấp bách, lâu dài, đòi hỏi phải đúng quy trình, đồng bộ, chắc chắn.

 

 Huyện Lạng Giang với công tác chỉnh trang đô thị

Lạng Giang là một huyện thuộc tốp đầu của tỉnh Bắc Giang, có tổng diện tích 547km2, gồm 21 xã và 2 thị trấn, 9 năm liền Lạng Giang được tặng cờ thi đua xuất sắc của chính phủ, năm 2011, Lạng Giang được vinh dự nhận danh hiệu cao quý: Anh hùng lao động. Khi tiến hành xây dựng nông thôn mới, Lạng Giang đẩy mạnh công tác tuyên truyền, học tập về chủ trương xây dựng nông thôn mới trong Đảng và trong nhân dân, làm cho cán bộ, đảng viên và các tầng lớp nhân dân hiểu đúng xây dựng nông thôn mới là nhiệm vụ của cả hệ thống chính trị và toàn xã hội; trong đó, cấp uỷ đảng, chính quyền đóng vai trò chỉ đạo, điều hành; Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị- xã hội vận động, cộng đồng dân cư ở địa phương đóng vai trò chủ thể. Nghĩa là trong xây dựng nông thôn mới phải do chính người dân ở thôn, xã bàn bạc dân chủ quyết định và tổ chức thực hiện. Kinh nghiệm tại xã Tân Thịnh huyện Lạng Giang tỉnh Bắc Giang cho thấy: Khi thực hiện đề án thí điểm của Trung ương về xây dựng nông thôn mới, cả hệ thống chính trị ở cơ sở vào cuộc. Ngoài vai trò của Ban quản lý cấp xã, tiểu ban quản lý cấp thôn và bộ phận giúp việc tích cực hoạt động thì cấp uỷ, chính quyền, đoàn thể từ xã đến khu dân cư đã tổ chức nhiều cuộc họp với nhân dân, không chỉ trưng cầu ý kiến đóng góp cho đề án mà còn thiết thực tháo gỡ những khó khăn cho mỗi khu dân cư khi bắt tay vào việc. Các tổ chức, đoàn thể tập trung cao cho công tác tuyên truyền giải thích lợi ích của xây dựng nông thôn mới là mang lại cuộc sống tốt đẹp hơn, nhân dân đã tự nguyện hiến hàng ngàn m2 đất, tự nguyện tháo dỡ nhiều công trình để mở rộng giao thông, xây dựng các công trình phúc lợi để thực hiện đề án xây dựng nông thôn mới. Đến nay, xã Tân Thịnh đã triển khai thực hiện được 65 công trình hạ tầng về giao thông, thuỷ lợi, giáo dục, y tế, văn hoá…Trong phát triển sản xuất, chuyển dịch cơ cấu lao động, nâng cao thu nhập góp phần nâng cao thu nhập bình quân đầu người từ 11,9 triệu đồng năm 2009 lên 18 triệu đồng đầu năm 2011, tăng 1,5 lần so với trước khi thực hiện Đề án nông thôn mới, tạo việc làm cho hơn 400 lao động, toàn dân vừa làm vừa học, vừa phát triển sản xuất để nâng cao đời sống, thâm canh tăng vụ, kinh phí chương trình xây dựng nông thôn mới được phân bổ rõ ràng 50% tại xã, 50% tại thôn, hiện nay Tân Thịnh đã đạt 18/19 tiêu chí xây dựng nông thôn mới. Thực tế tại Lạng Giang cho thấy: Xây dựng nông thôn mới phải đánh giá đúng nông thôn đang ở vị trí nào, nghĩa vụ đóng góp của người dân ra sao, cơ chế tài chính phân bổ cho các công trình phải được quản lý chặt chẽ, phải mở rộng dân chủ, tăng cường sức sáng tạo của người dân, tôn trọng ý kiến của nhân dân từ khi xây dựng đề án, tạo được sự đồng thuận trong nhân dân, xác định vấn đề nào cần làm trước, đặc biệt là quan tâm phát triển sản xuất, đây là yếu tố quyết định 55% thắng lợi trong công cuộc xây dựng nông thôn mới, làm cho người dân hiểu đúng, hiểu rõ thì mới phát huy được tính năng động, chủ động, tạo được sự đồng thuận; mới huy động được sức mạnh tổng hợp của cả hệ thống chính trị và toàn xã hội trong quá trình thực hiện; tránh được tư tưởng trông chờ, ỷ lại vào nhà nước. Ở đây cũng nổi lên vai trò của các cơ quan tuyên truyền bằng xây dựng các chuyên đề, chuyên mục về xây dựng nông thôn mới, kịp thời phát hiện và biểu dương những cách làm hay, những kinh nghiệm tốt, những điển hình tiên tiến trong xây dựng nông thôn mới. Vai trò của UBMTTQ và các tổ chức thành viên được phát huy cao độ khi tổ chức thực hiện gắn với cuộc vận động “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa ở khu dân cư” và xây dựng nông thôn mới. Phong trào thi đua xây dựng nông thôn mới đã trở thành là một trong những tiêu chí thi đua có tác động thúc đẩy quá trình thực hiện.

 

 Bà con xã Tân Thịnh góp đất làm đường nội đồng xây dựng nông thôn mới

Vấn đề lập quy hoạch xây dựng nông thôn mới là bước rất quan trọng. Quy hoạch làm cơ sở cho xây dựng đề án, cho đầu tư xây dựng các công trình, chỉnh trang và phát triển nông thôn. Như vậy quy hoạch là điều kiện quyết định và đi trước một bước. Khi công tác quy hoạch được chú trọng đúng mức sẽ tạo ra sự thống nhất giữa quy hoạch tổng thể phát triển KT-XH, quy hoạch xây dựng và quy hoạch sử dụng đất; gắn kết giữa quy hoạch phát triển KT-XH vùng, ngành và địa phương. Công tác quy hoạch càng chính xác, khoa học, càng bảo đảm sự phát triển bền vững của xã hội. Để làm tốt công tác quy hoạch, nên tổ chức khảo sát, đánh giá cụ thể thực trạng nông thôn và triển khai đồng bộ cả hai nội dung: quy hoạch sử dụng đất bố trí dân cư và hạ tầng công cộng theo chuẩn nông thôn mới; quy hoạch sử dụng đất sản xuất nông nghiệp, đất cho sản xuất công nghiệp- dịch vụ và hạ tầng phục vụ sản xuất kèm theo, quy hoạch phải được điều chỉnh để sát với thực tế trong quá trình xây dựng.

Bên cạnh những việc làm mới trong sửa chữa, cải tạo nâng cấp các công trình giao thông, hệ thống thủy lợi và các công trình phục vụ sinh hoạt và sản xuất trên địa bàn theo Bộ tiêu chí quốc gia nông thôn mới. Các xã của huyện Lạng Giang luôn trú trọng việc tiến hành song song, đồng bộ với các nhiệm vụ quan trọng khác như: phát triển kinh tế và tổ chức sản xuất, văn hóa - xã hội - môi trường, xây dựng hệ thống chính trị. Đẩy mạnh hỗ trợ các hoạt động khuyến nông giúp nông dân tiếp cận các dịch vụ, ứng dụng kiến thức khoa học- công nghệ; hỗ trợ xây dựng và phổ biến nhân rộng mô hình sản xuất mới và ngành nghề nông thôn. Phát triển và nâng cao năng lực tổ chức, quản lý, hoạt động của các HXT nông nghiệp, chủ trang trại và tăng cường hiệu quả các liên kết kinh tế giữa nông dân với các doanh nghiệp và các thành phần kinh tế khác trong nông thôn. Đối với văn hoá- xã hội- môi trường, cần chú ý các vấn đề như: phổ cập giáo dục trung học, tỷ lệ người lao động qua đào tạo, tỷ lệ người dân tham gia bảo hiểm y tế, tỷ lệ hộ được sử dụng nước sạch hợp vệ sinh; thu gom và xử lý chất thải …

Để xây dựng nông thôn mới, Lạng Giang thực hiện và đươc hưởng những cơ chế khuyến khích rất rõ ràng, gắn kết sự chung tay xây dựng: Nhà nước và nhân dân cùng làm, kêu gọi sự đầu tư, đóng góp trên nhiều lĩnh vực, đặc biệt là sự đóng góp của con em trong huyện đi công tác ở xa.

 

 Cây thuốc lào trên ruộng 4 vụ ở Tân Thịnh

Bên cạnh việc chuyển dịch cơ cấu cây trồng ,vật nuôi, phát triển sản xuất, vấn đề đào tạo nghề, đào tạo cán bộ quản lý cũng được Lạng Giang hết sức coi trọng, tăng cường đào tạo, bồi dưỡng cán bộ xã đạt chuẩn; xây dựng các tổ chức trong hệ thống chính trị có năng lực hoạt động tốt, đáp ứng được yêu cầu phát triển nông nghiệp, nông thôn, nông dân trong giai đoạn mới. "Cán bộ nào phong trào ấy"- theo lời dạy của Bác Hồ, là phương châm trong tổ chức thực hiện chủ trương xây dựng nông thôn mới.

Thành công của Chương trình xây dựng nông thôn mới ở huyện Lạng Giang, được đúc rút từ những kinh nghiệm quý báu đó là: Chương trình mục tiêu quốc gia Xây dựng nông thôn mới đạt được những kết quả mong muốn cần phải có sự tham gia của cả hệ thống chính trị, sự đồng thuận của nhân dân, công tác kiểm tra, đôn đốc và đánh giá, rút kinh nghiệm cần được duy trì thường xuyên để kịp thời phát hiện, phổ biến cách làm mới, hiệu quả và những bất cập cần điều chỉnh, với phương châm “Dân biết, dân bàn, dân làm, dân hưởng” Chương trình xây dựng nông thôn mới của Đảng nhà nước sẽ thành công như mong muốn./.


Trần Thị Bình