Skip Navigation LinksCổng thông tin điện tử Sở y tế » Kiến thức y học
rss
 
CHẾ ĐỘ DINH DƯỠNG CHO TRẺ PHÁT TRIỂN CHIỀU CAO TỐI ƯU  (18/05/2012 )
 

Chiều cao chịu ảnh hưởng của rất nhiều yếu tố: mạnh nhất là yếu tố dinh dưỡng (32%), sau đó là yếu tố di truyền (23%), vận động thể lực (20%), môi trường và ánh nắng, tình hình bệnh tật , giấc ngủ... Nếu được chăm sóc tốt thì thế hệ sau luôn có chiều cao vượt lên so với thế hệ trước.

            Thông thường cân nặng của trẻ sơ sinh đủ tháng, khoẻ mạnh lúc mới sinh trung bình khoảng 3.000g (3kg) và chiều cao trung bình của trẻ khoảng 50 cm. Nếu trẻ chỉ nặng dưới 2,500g thì thường là do trẻ thiếu tháng hoặc suy dinh dưỡng bào thai. Trong 3 tháng đầu sau khi sinh trẻ phát triển rất nhanh, tăng từ 1.000-1.200g/tháng, chiều dài tăng khoảng 3cm/tháng. Trong 3 tháng tiếp theo trẻ tăng cân nặng từ 400-600g/tháng và chiều dài thường tăng 2-2,5cm/tháng. 6 tháng tiếp theo cân nặng của trẻ tăng ít hơn từ 300-400g/tháng. Từ tháng thứ 7-9 chiều cao của trẻ tăng 2cm/tháng, đến 3 tháng tiếp theo thi còn giảm xuống 1- 1,5 cm/tháng. Như vậy, đến lúc 1 tuổi cân nặng của trẻ gấp 3 lần lúc sinh (từ 9-10kg) chiều cao tăng gấp 1,5 lần lúc sinh ( khoảng 75cm ). Giai đoạn từ 2-10 tuổi cân nặng trung bình tăng từ 2-3kg/năm và chiều cao tăng từ 5-7cm mỗi năm. Giai đoạn từ 11-18 tuổi là giai đoạn trẻ dậy thì. Cân nặng và chiều cao tăng rất nhanh có thể lên tới 8-10 kg và 8-10 cm mỗi năm.

        Để theo dõi sự phát triển của trẻ các bà mẹ nên thường xuyên cân, đo chiều cao cho trẻ. Trẻ dưới 1 tuổi: 1 tháng cân đo cho trẻ 1 lần. Trẻ từ 1-3 tuổi:  2 tháng cân đo 1 lần. Trẻ 3 tuổi: 3 tháng cân đo 1 lần. Nếu trẻ suy dinh dưỡng hoặc thừa cân thì phải cân đo hàng tháng thậm chí 2 tuần 1 lần. Sau mỗi đợt trẻ bệnh cũng phải cân đo để theo dõi sự phục hồi của trẻ. Đối với trẻ dưới 2 tuổi sử dụng biểu đồ tăng trưởng theo dõi sự phát triển của trẻ. Nên sử dụng bảng chiều cao theo tuổi, cân nặng theo tuổi, để xác định tình trạng sức khoẻ của trẻ.

            Trong giai đoạn trẻ còn có thể tăng chiều cao cần có một chế độ dinh dưỡng hợp lý. Năng lượng cung cấp phải đủ, phù hợp với lứa tuổi, không quá dư vì dễ dẫn tới béo phì, cũng không quá ít vì dễ đưa đến suy dinh dưỡng. Bữa ăn của trẻ bao giờ cũng phải đầy đủ 4 nhóm: đạm - bột - béo - rau. Chất đạm nên chiếm khoảng 10-15% tổng năng lượng nói chung, tinh bột chiếm 60-65% và chất béo 10%. Nên cho trẻ ăn đa dạng không kiêng khem, không ăn uống thiên lệch. Các vi chất cần thiết trong giai đoạn này gồm:Vitamin và khoáng chất  có vai trò hết sức quan trọng trong việc phát triển chiều cao của trẻ. Canxi có nhiều trong sữa, cua, ốc, tôm, tép, đậu nành và các loại rau, trong đó sữa là quan trọng nhất, canxi trong sữa dễ hấp thu do có vitamin D và phospho với tỷ lệ hợp lý. Ngoài ra, sữa còn cung cấp nhiều vitamin, khoáng chất và nguồn đạm có giá trị sinh học cao, chứa đủ các acid amin thiết yếu. Vitamin A vừa giúp phòng chống khô mắt, tăng sức đề kháng chống nhiễm trùng, vừa góp phần trong việc phát triển chiều cao, các thức ăn giàu vitamin A là sữa, trứng, cá, gan, thịt... Sắt, kẽm cũng có vai trò quan trọng đối với sự phát triển chiều cao. Sắt có nhiều trong thức ăn động vật như gan, huyết, thịt, cá... và các loại đậu đỗ, rau dền. Kẽm có trong con hàu, gan heo, thịt bò, sữa, lòng đỏ trứng, sữa đậu nành...

            Ngoài chế độ dinh dưỡng hợp lý, cần khuyến khích trẻ có lối sống năng động, tập thể dục thể thao thường xuyên. Ngủ đủ, ngủ sâu cũng làm hoóc môn tăng trưởng tiết ra nhiều, kích thích xương dài hơn.


Trần Thị Thanh Phương - Bác sỹ Tư vấn dinh dưỡng TTYTDP tỉnh 


pvhong-syt