Xây dựng nông thôn mới: Cần sự đồng thuận và quyết tâm   (26/08/2011 )

LCĐT - Xây dựng thành công nông thôn mới sẽ tạo ra nền nông nghiệp phát triển toàn diện theo hướng hiện đại, bền vững, đồng thời góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội của địa phương.

 

Kết quả bước đầu

Xây dựng nông thôn mới là chủ trương lớn của Đảng và Nhà nước ta trong giai đoạn hiện nay. Do đó, chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới là chương trình tổng thể phát triển kinh tế - xã hội, chính trị và quốc phòng - an ninh, thông qua các chỉ tiêu phát triển cụ thể cho từng lĩnh vực. Đến thời điểm này, tỉnh đã cụ thể hóa Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới và đạt được kết quả bước đầu đáng ghi nhận. Để đẩy nhanh tiến độ xây dựng nông thôn mới, Tỉnh uỷ đã ban hành Nghị quyết về xây dựng nông thôn mới; thành lập Ban chỉ đạo xây dựng nông thôn mới từ cấp tỉnh đến huyện, thành phố; toàn bộ 144 xã trên địa bàn tỉnh đã thành lập ban quản lý xây dựng nông thôn mới.

Để Xây dựng thành công nông thôn mới cần sự vào cuộc của các cấp chính quyền và quyết tâm của nhân dân.

Tuy khó khăn, nhưng Lào Cai là một trong những tỉnh có tỷ lệ xã xây dựng nông thôn mới cao nhất cả nước, có 35 xã thuộc hầu hết các huyện, thành phố được chọn làm điểm xây dựng nông thôn mới. Trước mắt, địa phương đã lựa chọn 4 xã là: Quang Kim (huyện Bát Xát), Nậm Cang (huyện Sa Pa), Phú Nhuận (huyện Bảo Thắng) và Sín Chéng (huyện Si Ma Cai) thực hiện thí điểm hoàn thành xây dựng nông thôn mới vào năm 2012. Qua đó, rút kinh nghiệm trong công tác chỉ đạo triển khai xây dựng nông thôn mới cho các xã còn lại trên địa bàn.

Về công tác tuyên truyền xây dựng nông thôn mới, Lào Cai đã tích cực tuyên truyền sâu rộng đến cán bộ, đảng viên và người dân nhằm huy động sức mạnh, nguồn lực của cả cộng đồng cho xây dựng nông thôn mới. Hơn nữa, địa phương luôn chú trọng công tác đào tạo, tập huấn nâng cao kiến thức, năng lực quản lý điều hành của đội ngũ cán bộ xây dựng nông thôn mới. Năm 2010, đã tổ chức tập huấn cho 150 học viên; năm 2011 tiếp tục tập huấn, bồi dưỡng cho trên 800 học viên là thành viên Ban chỉ đạo từ tỉnh đến cơ sở với kinh phí thực hiện 760 triệu đồng.

Để hoàn thành các tiêu chí về xây dựng nông thôn mới, Lào Cai đã tích cực đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng từ nguồn vốn ngân sách địa phương, lồng ghép với nguồn vốn chương trình mục tiêu, vốn do dân góp. Từ đầu năm đến nay, toàn tỉnh đã đầu tư trên 222 tỷ đồng để xây dựng nhà văn hoá, khu thể thao xã, công trình điện, xây dựng đường giao thông nông thôn. Riêng xã Quang Kim (được chọn làm xã điểm xây dựng nông thôn mới) đã được đầu tư trên 173 tỷ đồng để xây dựng cơ sở hạ tầng. Đảng bộ, chính quyền và nhân dân xã Quang Kim xác định chủ động phát huy nội lực, đồng lòng, đồng tâm xây dựng nông thôn mới; phấn đấu đến năm 2012 cơ bản hoàn thành mục tiêu xây dựng nông thôn mới, trở thành đơn vị Anh hùng lao động trong thời kỳ đổi mới.

Nỗ lực vượt khó

Thực tế qua quá trình triển khai thực hiện, Chương trình xây dựng nông thôn mới đã nảy sinh nhiều vấn đề như: làm thế nào để chuyển đổi cơ cấu kinh tế nông thôn theo hướng sản xuất hàng hóa trong khi trình độ sản xuất của bà con còn lạc hậu; khả năng tiếp cận thị trường, nhận thức của người dân, một bộ phận cán bộ cấp xã còn hạn chế. Hơn nữa, việc phân bố dân cư ở các thôn, bản còn rải rác, công tác quy hoạch chưa được thống nhất, lâu dài, vị trí trung tâm của các xã còn hạn hẹp, hết quỹ đất. Hạ tầng nông thôn còn nhiều yếu kém. Công tác vệ sinh làng, bản, vệ sinh môi trường còn nhiều hạn chế... 

Phát triển cơ sở hạ tầng, động lực xây dựng nông thôn mới.   Ảnh: PV

Đặc biệt, huy động vốn là vấn đề khó khăn nhất bởi để xây dựng toàn bộ các xã đạt chuẩn nông thôn mới cần phải có nguồn lực lớn. Theo tính toán của cơ quan chuyên ngành, Lào Cai cần phải có khoản kinh phí đầu tư khoảng 27.600 tỷ đồng. Trong đó, kinh phí cho giai đoạn 2011 - 2015 là trên 14.775 tỷ đồng, trong đó, từ nguồn ngân sách khoảng 7.000 tỷ đồng, còn lại là các nguồn vốn khác. Xây dựng nông thôn mới là chiến lược dài hạn và là chương trình tổng hợp về tất cả các mặt kinh tế - chính trị, văn hóa - xã hội mà chủ thể là người dân. Đặc biệt, đây là chương trình được thực hiện trên cơ sở có sự đầu tư của Nhà nước và phát huy nội lực của địa phương. Nhưng cần nhấn mạnh một điều là tránh tư tưởng ỷ lại, bởi nhiều nơi người dân vẫn chờ đợi ngân sách Trung ương hỗ trợ.

Nội dung quy hoạch nông thôn được xác định là nền tảng thực hiện thắng lợi các mục tiêu xây dựng nông thôn mới, song việc thực hiện quy hoạch nông thôn mới hiện nay lại đang vướng mắc. Để giải quyết những vướng mắc này, cần phải có hướng dẫn của các bộ, ngành có tính "mở" để địa phương có thể thực hiện cho phù hợp, đặc biệt là đối với các tỉnh vùng cao có địa hình tự nhiên phức tạp như Lào Cai. Bên cạnh đó, một số tiêu chí nội dung còn chung chung, khó thực hiện, đòi hỏi phải có hướng dẫn cụ thể hơn. Đơn cử, tiêu chí về cơ cấu lao động tỷ lệ phi nông nghiệp, rất khó phân định tỷ lệ này, vì cùng một lao động ở nông thôn nên có lúc làm nông nghiệp, có lúc làm phi nông nghiệp…

Là tỉnh miền núi với xuất phát điểm thấp, nếu đối chiếu với Bộ tiêu chí Quốc gia về nông thôn mới thì có ít địa phương trong tỉnh đạt được một số tiêu chí trong 19 tiêu chí đã được ban hành. Tuy nhiên, với sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị, Lào Cai đã xây dựng theo lộ trình trong giai đoạn 2010 - 2015, bình quân mỗi huyện, thành phố trong tỉnh có từ 3 - 4 xã đạt nông thôn mới; giai đoạn 2016 - 2020 phấn đấu xây dựng 70 xã đạt chuẩn nông thôn mới; đến năm 2015 phấn đấu có 30% số huyện đạt chuẩn nông thôn mới và hết năm 2020 có 50% số huyện đạt chuẩn nông thôn mới.

Để xây dựng thành công nông thôn mới, Đảng bộ, chính quyền và nhân dân trong tỉnh xác định đây là cuộc vận động mang tính toàn diện, rất cần sự đồng thuận, nỗ lực của cả hệ thống chính trị và các tầng lớp nhân dân. Điều quan trọng nhất là phải phát huy tối đa vai trò của nông dân trong tiến trình thực hiện xây dựng nông thôn mới văn minh, hiện đại.


Hồng Minh