Vài nét về: Khối đại đoàn kết thống nhất dân tộc - Nhân tố cơ bản đảm bảo những thắng lợi của quân dân Lào Cai trong kháng chiến chống mỹ cứu nước (1954-1975)  (25/03/2008 )

Cuộc tổng tiến công và nổi dậy mùa xuân năm 1975 mà đỉnh cao là chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử đã kết thúc thắng lợi cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước lâu dài, gian khổ của dân tộc ta. Miền Nam hoàn toàn giải phóng, đất nướcđộc lập thống nhất và bước vào kỷ nguyên mới – kỷ nguyên độc lập, thống nhất, tiến lên chủ nghĩa xã hội.

Trong thắng lợi, tự hào chung của cả dân tộc, Đảng bộ, nhân dân và lực lượng vũ trang tỉnh Lào Cai cũng rất vinh dự và đã vượt qua bao khó khăn gian khổ: vừa khôi phục, xây dựng, phát triển kinh tế, văn hoá, xã hội, vừa tiếp tục nhiệm vụ tiễu phỉ, chống chiến tranh phá hoại của đế quốc Mỹ; có những đóng góp xứng đáng về chi viện sức người, sức của cho tiền tuyến để đánh thắng giặc Mỹ xâm lược. Từ thực tế, thử thách trong 30 năm xây dựng và chiến đấu chống Mỹ cứu nước (1954- 1975) đã để lại cho Đảng bộ và nhân dân các dân tộc ỏ Lào Cai nhiều kinh nghiệm và bài học sâu sắc. Trong những kinh nghiệm, bài học đó, việc xây dựng, củng cố và phát huy sức mạnh của khối đại đoàn kết thống nhất dân tộc luôn luôn là một trong những nhân tố thường xuyên quyết định sự thắng lợi cho cách mạng ở Lào Cai. Trong cuộc hội thảo này, chúng tôi xin trình bày: “Khối đại đoàn kết thống nhất dân tộc- nhân tố cơ bản bảo đảm những thắng lợi của quân dân Lào Cai trong kháng chiến chống Mỹ, cứu nước (1954- 1975)”.

I- Vài nét về thành tựu trong xây dựng và chiến đấu của quân dân Lào Cai trong những năm 1954- 1975.

Như  mọi người đều biết, sau ngày miễn Bắc được giải phóng (1954) thì ở Lào Cai, nạn thổ phỉ nổi lên quấy phá khắp nơi, phần lớn nhân dân vẫn chưa ổn định sản xuất. Nhân dân nhiều vùng vẫn phải phiêu tán khắp nơi. Do sản xuất không ổn định, việc cung cấp lương thực, thực phẩm của Nhà nước cho nhân dân phần thì do đường sá xa xôi, phần do bị thổ phỉ cản trở nên hiệu quả thấp. Đầu năm 1955, toàn tỉnh có 96% số hộ dân nằm trong tình trạng quá đói, nghèo. Một số huyện như: Mường Khương, Bắc Hà, Sa Pa, Bát Xát nhiều hộ nông dân phải ăn củ mài, củ sắn cho qua ngày. Nhiều người già, trẻ em không có quần áo ấm để mặc.

Chiến tranh đã để lại hậu quả hết sức nặng nề đối với toàn tỉnh Lào Cai Sản xuất nông nghiệp và kinh tế nông thôn của tỉnh ở trong tình trạng kiệt quệ. Đầu năm 1955, toàn tỉnh có 1/4 diện tích canh tác còn bị bỏ hoàn, hàng nghìn trâu bò bị bắn giết, dẫn đến tình trạng thiếu sức kéo nghiêm, trọng. Hàng trăm công trình cầu cống, nhà cửa, đường giao thông bị phá huỷ. Cơ sở hạ tầng thấp kém. Đói rét đi đôi với bệnh, dịch. Ví dụ, năm 1955, ở huyện Bảo Thắng có 5 xã mắc bệnh kiết lỵ làm chết 131 người; huyện Bắc Hà có 129 người chết do bệnh dịch sưng phổi và kiết lỵ; ở huyện Bát Xát có 6 gia đình chết cả nhà do dịch bệnh tiêu chảy.

Đầu năm 1955, 95% người dân Lào Cai trong độ tuổi đi học còn mù chữ. Bên cạnh đó, tệ nạn xã hội còn phổ biến ở nhiều nơi. Tệ nạn mê tín dị đoan hoành hành rộng rãi trong nhân dân, nhất là nhân dân các dân tộc vùng cao. Theo thống kê năm 1955, toàn tỉnh có trên 3.000 người nhiện hút và xẩy ra hàng trăm vụ trộm cắp do nghiện hút gây ra.

Rõ ràng, vào cuối những năm 1954, đầu 1955 ở Lào Cai vẫn tồn tại 3 thứ giặc: giặc phỉ, giặc đói và giặc dốt. Cũng với những thứ giặc trên, những hạn chế trên các lĩnh vực kinh tế, chính trị, xã hội đặt ra những nhiệm vụ hết sức nặng nề và cấp bách cho địa phương.

Đương nhiên, bước vào thời kỳ cách mạng mới, Lào Cai cũng có những thuận lợi rất cơ bản. Đó là, qua kháng chiến chống Pháp Đảng bộ và nhân dân Lào Cai đã trưởng thành về nhiều mặt và tích luỹ nhiều kinh nghiệm quý báu. Cán bộ trong tỉnh có nhiệt tình cách mạng cao, đông đảo nhân dân đều giác ngộ cách mạng. Nhân dân Lào Cai có truyền thống cần cù, sáng tạo trong lao động, sản xuất và đánh giặc. Điều kiện tự nhiên của Lào Cai rất phong phú, lại đựoc Trung ương Đảng và Khu uỷ quan tâm chỉ đạo sâu sát. Những yếu tố trên là những thuận lợi cơ bản bảo đảm cho quân dân Lào Cai hoàn thành và hoàn thành tốt mọi nhiệm vụ đặt ra trong những giai đoạn cách mạng tiếp theo.

Chỉ điểm qua vài nét về những thành tựu mà Lào Cai giành được trong những năm 1954- 1975 càng khẳng định vị trí và vai trò to lớn của Đảng bộ, của quân dân tỉnh nhà.

Là một tỉnh vùng cao biên giới có 15 dân tộc anh em cùng sinh sống, trình độ kinh tế, văn hoá, xã hội còn thấp, không đồng đều, giao thông không phát triển, không thuận lợi, nhưng được sự quan tâm của Đảng và Nhà nước, Lào Cai đã bắt kịp từng bước đi lên của nhân dân miền Bắc. Những biến đổi trưởng thành về chính trị, kinh tế văn hoá, xã hội, quốc phòng… ở Lào Cai ngày càng sâu sắc và toàn diện.

Trước hết, trên mặt trận kinh tế trong những năm 1954, Lào Cai đã đạt được những thành tựu đáng kể. Trong nông nghiệp, quân và dân Lào Cai thực hiện tốt phong trào khai hoang, phục hoá, thâm canh tăng vụ, không ngừng củng cố hệ thống thuỷ lợi, làm phân xanh, phân bón; tăng nhanh số lượng và năng suất cây trồng; chống nạn chặt, phá rừng; tình trạng du canh, du cư từng bước được khắc phục. Nhiều vùng nông thôn mới, khu công, nông, lâm nghiệp tập trung trong tỉnh được hình thành, phát triển. Đặc biệt, các nông trường quốc doanh ngày càng ổn định, từng bước phát huy vai trò chủ đạo về sản xuất của địa phương. Công nghiệp, tiểu, thủ công nghiệp đã sản xuất ra nhiều mặt hàng có giá trị phục vụ cho đồng bào trong tỉnh, đồng bào trong nước và phục vụ xuất khẩu. Giao thông vận tải được phát triển, mở rộng. Các tuyến đường từ tỉnh xuống huyện đều được mở rộng, nâng cấp. Các tuyến đường sắt, đường sông, đường bộ được cải tạo. Mạng lưới thương nghiệp trong toàn tỉnh được phát triển, đời sống nhân dân các dân tộc từng bước được cải thiện.

Đặc biệt là, trong những năm vừa sản xuất, vừa chống chiến tranh phá hoại của đế quốc Mỹ, quân và dan Lào Cai đã hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ xây dựng và chiến đấu của mình; đã huy động, hoàn thành tốt sức người, sức của cho tiền tuyến, không ngừng củng cố hậu phương vững mạnh. Chính trong những năm này, chính sách dân tộc của Đảng được phát huy tốt, rộng khắp các địa phương trong toàn tỉnh. Quyền bình đẳng giữa các dân tộc được tôn trọng, tình đoàn kết giữa người Kinh và các dân tộc khác và giữa các dân tộc ít người với nhau được củng cố, an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội được giữ vững.. Công tác xây dựng Đảng, đào tạo cán bộ được chú trọng phát triển đặc biệt là đào tạo, bồi dưỡng cán bộ thuộc dân tộc ít người, cán bộ là nữ, có tác dụng quan trọng trong việc ổn định phát triển của xã hội. Đời sống tinh thần được nâng cao, văn hoá, giáo dục, y tế ngày càng đổi mới, phát triển đã góp phần tích cực vào việc xây dựng cuộc sống mới, con người mới. Những phong tục, tập quán lạc hậu trong nhân dân dần được đẩy lùi.

Chính quan hệ sản xuất mới, quan hệ sản xuất xã hội chủ nghĩa trong giai đoạn này nhằm dựa vào nhân dân, vào làm ăn tập thể và với ý thức làm chủ tập thể xã hội chủ nghĩa đã đưa nhân dân có những bước tiến bộ trong quá trình xây dựng Đảng, chính quyền, hệ thống chính trị và xây dựng lực lượng vũ trang, công an, biên phòng… vững mạnh. Và, chính sự vững mạnh của Đảng bộ, chính quyền và hệ thống chính trị, bộ đội địa phương, dân quân du kích, mạng lưới phòng gian bảo mật được tăng cường đã làm tốt công tác bảo vệ hậu phương sẵn sàng chiến đấu giành thắng lợi. Điều này đã khẳng định: trong suốt thời kì chống chiến tranh phá hoại của đế quốc Mỹ (1965- 1972) quân và dân các dân tộc Lào Cai vừa sản xuất giỏi vừa anh dũng chiến đấu đánh trả máy bay địch bảo vệ vững chắc hậu phương, huy động sức người, sức của chi viện cho tiến tuyến lớn miền Nam đánh thắng giặc Mỹ xâm lược, trong đó có quân, dân các dân tộc tỉnh Thủ Dầu Một kết nghĩa.

Cùng với quân và dân miền Bắc, quân và dân Lào Cai hăng hái tham gia các phong trào thi đua “Ba sẵn sàng” trong thanh niên, “Ba đảm đang” trong phụ nữ, “Tay cày, tay súng” trong dân quân, “Tay búa, tay súng” trong công nhân; phong trào “Hai giỏi” trong phụ lão, “Hai tốt”, “Nghìn việc tốt” trong giáo viên, học sinh và thiếu niên nhi đồng. “Quyết tâm đánh thắng giặc Mỹ xâm lược” đã trở thành ý thức và hành động thường ngày của đồng bào các dân tộc tỉnh Lào Cai. Vừa sản xuất, vừa chiến đấu bảo vệ quê hương, đồng bào các dân tộc Lào Cai còn tích cực động viên lực lượng chi viện cho chiến trường miền Nam với lòng quyết tâm sắt đá: đánh và thắng Mỹ xâm lược. Trong những năm kháng chiến chống Mỹ, cứu nước Lào Cai đã thực hiện tốt nhiệm vụ tuyển quân. Hàng vạn thanh niên nam, nữ của tỉnh đã nhập ngũ bổ sung cho các chiến trường. Phát huy truyền thống quê hương cách mạng, con em các dân tộc Lào Cai đã chiến đấu dũng cảm, kiên cường vì dân, vì nước. Nhiều tập thể, cá nhân đã được tặng thưởng danh hiệu cao quí mà Đảng và Nhà nước ta trao tặng.

Như trên đã trình bày, trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước Đảng bộ, chính quyền và đồng bào các dân tộc Lào Cai đã trưởng thành về nhiều mặt và có những đóng góp không nhỏ. Thắng lợi đó trước hết thuộc về sự lãnh đạo sáng suốt của Đảng và Nhà nước ta. Đảng bộ, chính quyền nhân dân các cấp của tỉnh Lào Cai đã biết vận dụng sáng tạo đường lối chủ trương và chính sách của Nhà nước vào điều kiện cụ thể của địa phương để lãnh đạo nhân dân vừa sản xuất, vừa chiến đấu; không ngừng phát triển kinh tế, củng cố quốc phòng, giữ vững an ninh trật tự an toàn xã hội. Nhiều kinh nghiệm, bài học quí báu để có thắng lợi kể trên, nhưng việc xây dựng củng cố khối đại đoàn kết thống nhất dân tộc luôn là nguồn sức mạnh bảo đảm mọi thắng lợi cho cách mạng ở Lào Cai.

II- Khối đại đoàn kết thống nhất dân tộc- nguồn sức mạnh bảo đảm mọi thắng lợi của quân dân Lào Cai

Lợi dụng đặc điểm về điều kiện tự nhiên và xã hội của Lào Cai đế quốc Mỹ và các thế lực thù địch, phản động luôn lợi dụng trình độ hạn chế, phong tục tập quán còn lạc hậu của một số đồng bào để tuyên truyền kích động, thực hiện âm mưu chia rẽ khối đoàn kết dân tộc, chia rẽ dân với Đảng, dân với chính quyền nhằm phá hoại sự nghiệp cách mạng, phá hoại công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc của quân và dân ta.

Nhờ nhận rõ vai trò của quần chúng nhân dân trong sự nghiệp cách mạng, đặc biệt là thấm nhuần tư tưởng của Chủ tịch Hồ Chí Minh “Đẩy thuyền cũng là dân, lật thuyền cũng là dân, sự nghiệp cách mạng là của quần chúng nhân dân”. Vì thế, trong quá trình lãnh đạo và chỉ đạo nhân dân trong tỉnh, Đảng bộ và chính quyền Lào Cai đã vận dụng đúng đắn chính sách dân tộc của Đảng và thực tiễn của địa phương, giữ vững an ninh chính trị, thực hiện đoàn kết dân tộc, động viên nhân dân tham gia công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội ở miền Bắc và chiến đấu chống chiến tranh phá hoại của đế quốc Mỹ. Thực hiện tốt đoàn kết dân tộc Đảng bộ và chính quyền Lào Cai đã củng cố lòng tin của nhân dân đối với Đảng và Nhà nước. Đối với nhân dân, đặc biệt là đối với dân tộc ít người khi lòng tin được xác định, củng cố sẽ biến thành sức mạnh to lớn trong quá trình xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.

Để có được lòng tin của nhân dân, nhân dân luôn ủng hộ và sát cánh cùng Đảng bộ và chính quyền các cấp tiến hành xây dựng, bảo vệ Tổ quốc, Lào Cai đã tiến hành nhiều giải pháp quan trọng trong từng giai đoạn cũng như trong cả thời kỳ kháng chiến chống Mỹ cứu nước.

Trước hết, đó là đi đôi với việc tuyên truyền, giáo dục nhân dân về đường lối xây dựng và bảo vệ Tổ quốc đã khơi dậy tinh thần yêu nước, truyền thống cả nước đánh giặc. Bởi vì, Lào Cai là một tỉnh miền núi có cộng đồng cư dân các dân tộc cư trú từ lâu, nhưng trình độ kinh tế văn hoá của các dân tộc phát triển không đều. Trước khi miền Bắc được giải phóng ở đây còn trong tình trạng chậm phát triển; nhiều tàn dư của tập quán cũ còn tồn tại nặng nề trong đời sống văn hoá, tinh thần của đồng bào các dân tộc. Tuy có tinh thần yêu nước thiết tha, nhưng trình độ nhận thức còn thấp, lại bị kẻ thù xâm lược và các thế lực phản động khống chế, bưng bít, xuyên tạc và chia rẽ, nên sự hiểu biết của đồng bào các dân tộc Lào Cai về cách mạng, về đường lối của Đảng, chính sách của Nhà nước còn rất hạn chế. Thêm vào đó, từ khi hoà bình được lập lại (1954), Mỹ, nguỵ và các thế lực thù địch khác vẫn luôn ngày đêm thực hiện mọi âm mưu và thủ đoạn thâm độc nhằm đào hố chia rẽ giữa các dân tộc miền ngược và miền xuôi, giữa dân tộc này với dân tộc khác, giữa người Kinh và người các dân tộc. Chúng thường xuyên gây phỉ để chống phá cách mạng.

Trước tình hình trên chứng tỏ vấn đề đoàn kết dân tộc, tranh thủ nhân dân các dân tộc càng có ý nghĩa đặc biệt quan trọng.

Để thực hiện có hiệu quả cuộc vận động nhân dân các dân tộc đoàn kết, tích cực tham gia xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, Đảng bộ và Chính quyền Lào Cai đã tiến hành đồng loạt nhiều giải pháp quan trọng. Đầu tiên là coi trọng công tác tuyên truyền, giáo dục, giác ngộ nhân dân các dân tộc bằng mọi biện pháp phù hợp với trình độ của mọi tầng lớp nhân dân các dân tộc. Công tác tuyên truyền, vận động nhân dân các dân tộc đoàn kết, tích cực tham gia xây dựng cuộc sống mới phải hướng vào mục tiêu làm cho đồng bào các dân tộc hiểu rõ về đường lối chính sách của Đảng; mục đích, tính chất của công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội ở miền Bắc và đấu tranh chống Mỹ nguỵ ở miền Nam; những thủ đoạn, âm mưu phá hoại của kẻ địch. Từ đó mà Lào Cai khơi dậy mạnh mẽ trong đồng bào các dân tộc tinh thần yêu nước thiết tha, lòng căm thù sâu sắc bè lũ cướp nước và bán nước. Trên cơ sở đó Đảng và chính quyền ở Lào Cai củng cố niềm tin của đồng bào các dân tộc vào sự lãnh đạo của Đảng, vào sự nghiệp xây dựng chủ nghĩa xã hội ở miền Bắc và đấu tranh nhất định sẽ thắng lợi ở miền Nam; về tiền đề độc lập, thống nhất và phồn vinh của dân tộc Việt Nam.

Như vậy, cuộc vận động nhân dân các dân tộc ở Lào Cai xây dựng và bảo vệ Tổ quốc phải đạt được yêu cầu quan trọng là tạo được niềm tin của đồng bào các dân tộc vào sự lãnh đạo của Đảng, vào thắng lợi của công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội ở miền Bắc và đấu tranh thắng lợi ở miền Nam; đồng thời làm cho cán bộ, đảng viên nhận rõ và tin tưởng vào vai trò và khả năng cách mạng to lớn của đồng bào các dân tộc. Vừa làm cho đồng bào các dân tộc tin tưởng vào sự lãnh đạo của Đảng, vào sự nghiệp cách mạng; vừa làm cho cán bộ, đảng viên nhận rõ và tin tưởng vào khả năng cách mạng to lớn của đồng bào các dân tộc. Đó là những yêu cầu rất quan trọng của cuộc vận động nhân dân các dân tộc ở Lào Cai, tích cực tham gia vào sự nghiệp chống Mỹ, cứu nước.

Đương nhiên, ở Lào Cai cũng như các tỉnh miền núi khác muốn làm tốt cuộc vận động các dân tộc đoàn kết, tích cực tham gia vào công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, cụ thể là phải làm tốt việc thực hiện chính sáhc dân tộc của Đảng. Coi chính sách dân tộc của Đảng là cơ sở quan trọng để tập hợp, đoàn kết các dân tộc chung sức, chung lòng thực hiện nghĩa vụ của một công dân đối với non sông, đất nước. Chính sách dân tộc của Đảng không phải chỉ được biểu hiện ở khía cạnh chính trị, ở mặt lí luận mà quan trọng hơn còn được biểu hiện một cách cụ thể sinh động trong quá trình lao động sản xuất và chiến đấu diễn ra từng ngày từng giờ ở các địa phương; ở sự chăm lo giáo dục về tư tưởng chính trị, về đời sống vật chất cũng như những yêu cầu cơ bản nhất của đồng bào. Có làm tốt công tác trên sẽ cổ vũ động viên đồng bào các dân tộc hăng hái sản xuất, chiến đấu mà còn tạo ra những tiền đề quan trọng cho việc củng cố, mở rộng khối đoàn kết đại dân tộc, huy động ngày càng lớn sức người, sức của của nhân dân các dân tộc trong quá trình xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.

Như vậy, có thể khẳng định rằng, Lào Cai đã nắm vững và quán triệt đường lối, chính sách đại đoàn kết dân tộc của Đảng; biết dựa chắc vào dân, kết hợp chặt chẽ công tác tuyên truyền, giáo dục quần chúng với việc giải quyết những vấn đề cụ thể về chính trị, kinh tế, văn hoá, xã hội đáp ứng yêu cầu của nhiệm vụ cách mạng và nguyện vọng chính đáng của đồng bào các dân tộc; vừa tập trung vận động quần chúng tích cực, đặc biệt là thanh niên, tuổi trẻ và dựa vào đó phát triển phong trào, nhằm thu hút đông đảo mọi lực lượng với các hình thức tổ chức phong phú, thích hợp, đa dạng phù hợp với trình độ, tập quán, tâm lý của các dân tộc. Đó là những nhân tố cơ bản bảo đảm thắng lợi của cuộc vận động nhân dân các dân tộc Lào Cai đoàn kết, tích cực tham gia vào sự nghiệp xây dựng chủ nghĩa xã hội ở miền Bắc, góp phần không nhỏ  trong sự nghiệp chống Mỹ, cứu nước của cả dân tộc.

Bài học về xây dựng, củng cố khối đại đoàn kết thống nhất các dân tộc vẫn luôn nóng hổi trong sự nghiệp xây dựng, bảo vệ Tổ quốc ở Lào Cai và của dân tộc Việt Nam hôm nay và mãi mãi mai sau.