Đ/c Tô Trọng Tôn - Giám đốc Sở Thông tin và Truyền thông
trao tặng máy tính cho các cơ quan, đơn vị trong tỉnh
Nghị quyết số 26/NQ-TW ngày 05/8/2008 của BCH Trung ương Đảng về nông nghiệp, nông thôn đã nêu rõ: “Không ngừng nâng cao đời sống vật chất, tinh thần của dân cư nông thôn, hài hòa giữa các vùng, tạo sự chuyển biến nhanh hơn ở các vùng có nhiều khó khăn”; “Nâng cao khả năng tiếp cận thông tin cho mọi vùng nông thôn, đặc biệt là miền núi, vùng sâu, vùng xa, hải đảo”. Ngày 16/02/2009, Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Quy hoạch truyền dẫn, phát sóng phát thanh, truyền hình đến năm 2020, trong đó xác định mục tiêu đến năm 2010, phủ sóng phát thanh AM-FM tới 100% dân cư, đảm bảo hầu hết các hộ dân có thể thu, nghe được các kênh chương trình phát thanh quảng bá.
Đối với tỉnh Lào Cai, Tỉnh ủy, HĐND, UBND luôn quan tâm đến việc phát triển sự nghiệp thông tin và truyền thông, trong 10 năm trở lại đây hệ thống thông tin từ tỉnh đến cơ sở được đầu tư xây dựng, từng bước đáp ứng nhu cầu hưởng thụ thông tin của đông đảo quần chúng nhân dân. Với đặc thù một tỉnh miền núi, có nhiều núi cao, độ phân tầng lớn cho nên tỷ lệ phủ sóng phát thanh, truyền hình, đặc biệt là việc phủ sóng truyền hình còn gặp rất nhiều khó khăn. Ngoài ra, cùng với tập quán của đồng bào các dân tộc (sinh sống ở vùng núi cao, các điều kiện sinh hoạt ở mức thấp) nên mức độ hưởng thụ thông tin, đặc biệt là việc tiếp nhận các ấn phẩm báo in, các chương trình phát thanh, truyền hình vẫn ở mức thấp.
Để khắc phục những hạn chế trên, năm 1994 báo Lào Cai xuất bản ấn phẩm báo in dành cho đồng bào các dân tộc, từ khi xuất bản đến nay, báo được được đông đảo bà con các dân tộc yêu mến và đón đọc. Cùng với việc triển khai thực hiện Quyết định số 975 của Thủ tướng Chính phủ, tỉnh Lào Cai đã cấp miễn phí gần 6 triệu tờ báo, tạp chí cho đồng bào các dân tộc thiểu số và vùng đặc biệt khó khăn. Thông qua việc cấp các ấn phẩm báo, tạp chí được cấp miễn phí đã góp phần tích cực tuyên truyền, phổ biến kịp thời đường lối, chính sách của Đảng và pháp luật Nhà nước, đặc biệt là chính sách dân tộc của Đảng đến đồng bào các dân tộc thiểu số.
Đài Phát thanh – Truyền hình xây dựng các chương trình phát thanh tiếng dân tộc (Mông, Dao, Giáy đạt khoảng 5 giờ mỗi ngày); truyền hình tiếng dân tộc (mỗi tuần Đài Phát thanh – Truyền hình tỉnh thực hiện một chương trình thời sự tổng hợp tiếng Mông, thời lượng 30 phút phát trên chương trình VTV5 Đài Truyền hình Việt Nam. Mỗi ngày sản xuất 01 chương trình tiếng Mông, thời lượng 30 phút phát ở truyền hình Lào Cai và được Đài Truyền thanh – Truyền hình các huyện tiếp phát lại qua MyTV) phục vụ đồng bào các dân tộc. Các chương trình phát thanh, truyền hình tiếng dân tộc đã được Đài Phát thanh – Truyền hình tỉnh Lào Cai lựa chọn những đề tài gần gũi, thiết thực phù hợp với trình độ, đặc điểm của địa phương. Phần tin, bài lựa chọn có tính tổng hợp, định hướng, ngoài việc tuyên truyền các chủ trương, chính sách của Đảng và nhà nước, giới thiệu những cách làm hay để người dân học tập, làm theo, vươn lên xóa đói giảm nghèo. Cùng với Chương trình mục tiêu quốc gia “Đưa truyền hình về miền núi, vùng cao, biên giới”, trong giai đoạn từ năm 1995 đến nay, tỉnh Lào Cai đã cấp 2.569 ti vi cho các xã khó khăn, các hộ gia đình nghèo, gia đình chính sách,…với tổng kinh phí gần 7 tỷ đồng.
Năm 2010, trong chương trình "Máy tính cho cuộc sống - PCs for Life”, Bộ Thông tin và Truyền thông đã trao tặng cho tỉnh Lào Cai 50 máy tính, 5 máy in và 50 bộ sách hướng dẫn sử dụng máy tính và Internet (do Công ty Cổ phần cơ điện Việt Nam tài trợ), cùng với sự hỗ trợ 50 thiết bị kết nối 3G, 100 nghìn đồng trong tài khoản hàng tháng của tập đoàn Viettel. Các máy tính, máy in và thiết bị kết nối 3G của chương trình “Máy tính cho cuộc sống” được tỉnh trao tặng cho các Đồn biên phòng, Phòng Văn hóa và Thông tin, một số trường mầm non, Ủy ban nhân dân xã. Đây là sáng kiến của Bộ TT&TT nhằm vận động và gây dựng Quỹ máy tính cho người dân tại các khu vực ít có cơ hội tiếp xúc với máy tính và Internet.
Tuy nhiên, so với cả nước Lào Cai vẫn là một tỉnh nghèo, nhu cầu hưởng thụ thông tin báo chí của người dân còn rất thấp, có sự chênh lệnh khá lớn về mức hưởng thụ thông tin giữa khu vực thành phố, thị trấn với khu vực nông thôn, vùng cao, vùng đồng bào các dân tộc ít người. Điều này thể hiện rất rõ trong chỉ tiêu sản lượng phát hành các ấn phẩm báo chí in của Lào Cai qua các năm phát triển chậm. Tính bình quân mỗi người dân Lào Cai được đọc 1,69 tờ báo, tạp chí địa phương mỗi năm. Do địa hình tỉnh Lào Cai có nhiều núi cao, địa hình chia cắt cho nên tỷ lệ phủ sóng phát thanh, truyền hình, đặc biệt là việc phủ sóng truyền hình còn gặp rất nhiều khó khăn (tính đến năm 2011, tỷ lệ hộ dân xem được truyền hình Lào Cai đạt 50%). Qua kết quả điều tra hiện trạng phổ cập dịch vụ điện thoại, internet và nghe nhìn năm 2010 tỷ lệ hộ có ti vi chiếm 77% số hộ dân trong toàn tỉnh. Số hộ dân không có ti vi chủ yếu rơi vào các hộ nghèo và cận nghèo sinh sống ở vùng sâu, vùng xa, nơi chưa có điện lưới quốc gia.
Nhằm góp phần rút ngắn khoảng cách chênh lệch mức hưởng thụ thông tin giữa khu vực thành phố, thị trấn với khu vực nông thôn, vùng cao. Giai đoạn 2012-2015, Sở Thông tin và Truyền thông tỉnh Lào Cai tiếp tục tham mưu cho UBND tỉnh ban hành các cơ chế, chính sách nâng cao mức hưởng thụ thông tin cho đồng bào các dân tộc vùng xa, biên giới. Nhiệm vụ trọng tâm, xuyên suốt trong cả giai đoạn là phối hợp với Đài Phát thanh – Truyền hình tỉnh triển khai thực hiện Đề án phát sóng quảng bá kênh chương trình phát thanh – truyền hình Lào Cai trên vệ tinh, với mục tiêu đến năm 2012 đảm bảo phủ sóng phát thanh – truyền hình đến 100% hộ dân trên địa bàn toàn tỉnh, phục vụ có hiệu quả công tác thông tin - tuyên truyền, góp phần quảng bá hình ảnh Lào Cai đến với nhân dân cả nước và thế giới. Theo đó, sẽ có các dự án hỗ trợ thiết bị nghe - xem các chương trình truyền hình cho các hộ gia đình thuộc diện chính sách, hộ nghèo. Triển khai có hiệu quả Chương trình mục tiêu quốc gia đưa thông tin về cơ sở tỉnh Lào Cai giai đoạn 2012-2015. Trước mắt sẽ tiến hành xây dựng mới các trạm truyền thanh tại các xã chưa có trạm truyền thanh, đảm bảo đến hết năm 2012, 164 xã, phường, thị trấn có trạm truyền thanh. Tiếp tục nâng cấp, sửa chữa các trạm truyền thanh cơ sở đã bị xuống cấp, hư hỏng; đồng thời đầu tư xây dựng hệ thống loa truyền thanh đến các thôn, bản, tổ dân phố, phấn đấu đến năm 2015, cơ bản các thôn, bản có loa truyền thanh. Cung cấp sản phẩm, dịch vụ truyền hình và ấn phẩm truyền thông phục vụ sản xuất và nâng cao đời sống tinh thần cho đồng bào khu vực miền núi, vùng sâu, vùng xa, biên giới, số lượng báo, tạp chí địa phương đạt 2,5 tờ/người/năm; báo trung ương, địa phương và và các tỉnh bạn đạt 05 tờ/người/năm; tỷ lệ sản lượng báo, tạp chí phát hành tại khu vực nông thôn chiếm 40% tổng sản lượng.
Với các chính sách đồng bộ, tỉnh Lào Cai tiếp tục triển khai mạnh mẽ việc đưa thông tin đến với đồng bào các dân tộc vùng sâu, vùng xa, biên giới, đáp ứng nhu cầu về hưởng thụ văn hóa, tinh thần cho nhân dân, thực hiện có hiệu quả các mục tiêu, nhiệm vụ đã đề ra trong Quy hoạch phát triển báo chí tỉnh Lào Cai giai đoạn 2011-2015, định hướng đến năm 2020.
Tô Trọng Tôn
Giám đốc Sở Thông tin và Truyền thông