Kết quả công tác kiểm tra tình hình khai thác khoáng sản làm vật liệu xây dựng trên địa tỉnh Lào Cai   (27/12/2011 )
 

Kết quả công tác kiểm tra tình hình khai thác khoáng sản

làm vật liệu xây dựng trên địa tỉnh Lào Cai

Lê Ngọc Dương

Trưởng phòng QL Khoáng sản

 

Thực hiện chỉ đạo của Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng tại Văn bản số 5193/VPCP-KTN ngày 29/7/2011 và Công văn số 3217/BTNMT-ĐCKS ngày 29/8/2011 của Bộ Tài nguyên và Môi trường về việc kiểm tra toàn bộ hoạt động khai thác khoáng sản làm vật liệu xây dựng (VLXD) trên phạm vi cả nước. UBND tỉnh Lào Cai đã ban hành Quyết định số 2383/QĐ-UBND-CN ngày 21/9/2011 thành lập Đoàn kiểm tra hoạt động khai thác khoáng sản làm VLXD trên địa bàn tỉnh Lào Cai.

Trong tháng 10 năm 2011, Đoàn kiểm tra đã tổ chức làm việc và kiểm tra đối với 45 mỏ khoáng sản làm VLXD của 39 doanh nghiệp, bao gồm: 03 mỏ cao lanh, fenspat 29 mỏ đá xây dựng, 10 mỏ cát và 03 mỏ sét. Kết quả kiểm tra cho thấy những ưu điểm và tồn tại trong hoạt động khai thác khoáng sản làm VLXD trên địa bàn tỉnh Lào Cai như sau:

1. Về cơ sở pháp lý để tiến hành hoạt động khai thác:

Các doanh nghiệp đã đi vào khai thác đều thực hiện đầy đủ các thủ tục về giấy phép khai thác, lập dự án khai thác, thiết kế cơ sở, giấy phép sử dụng vật liệu nổ, thủ tục thuê đất, đánh giá tác động môi trường/cam kết bảo vệ môi trường, phương án ký quỹ phục hồi môi trường, đăng ký nhà nước trước khi đi vào khai thác.

Tuy nhiên, vẫn còn 06 mỏ chưa lập thiết kế kỹ thuật thi công, 20 đã lập thiết kế nhưng chưa được thẩm định và phê duyệt theo quy định; 04 mỏ chưa bổ nhiệm Giám đốc điều hành mỏ, 12 mỏ đã bổ nhiệm nhưng chưa đủ các điều kiện theo quy định và chưa thông báo cho cơ quan quản lý (chủ yếu là các mỏ cát quy mô nhỏ, công nghệ khai thác đơn giản).

2. Thực hiện các quy định của pháp luật về khoáng sản trong quá trình khai thác và nghĩa vụ tài chính:

Trong quá trình hoạt động, các doanh nghiệp tiến hành khai thác đúng với diện tích được cấp phép, chấp hành tốt công tác báo cáo định kỳ 6 tháng và 12 tháng, thực hiện nghiêm túc nghĩa vụ tài chính như: phí bảo vệ môi trường, thuế tài nguyên, tiền thuê đất và các loại thuế khác. Một số doanh nghiệp đang tích cực tổ chức cải tạo lại moong, tầng khai thác theo thiết kế để bảo đảm an toàn lao động.

Tuy nhiên, công tác thẩm định và phê duyệt thiết kế kỹ thuật thi công nhiều doanh nghiệp thực hiện chưa bảo đảm theo đúng các quy định hiện hành, chưa gửi cho các cơ quan quản lý; một số doanh nghiệp tổ chức khai thác chưa tuân thủ theo thiết kế đã lập và phê duyệt, còn hiện tượng chập tầng, tạo thành vách đá quá cao không bảo đảm an toàn lao động, điển hình là các mỏ đá: Tân Hồ của Công ty CP Licogi 14, Bắc Ngầm của Công ty TNHH TH Minh Đức, Cốc Sâm 3 của Công ty CP Than Sông Hồng, Tà Hồ của Công ty TNHH Anh Nguyên, Bản Cầm của Công ty CP ĐTXD và PT hạ tầng VINACONEX, Bản Cầm của Công ty TNHH TM Lương Hà, Bản Cầm của Công ty CP Nam Tiến Lào Cai, Võ Lao của Công ty CP Phú Hà, Võ Lao và Sơn Thuỷ của Công ty TNHH XDTH Minh Đức, mỏ đá Sapa của Công ty TNHH MTV Kim Tuyến.

Trong quá trình tổ chức khai thác khoáng sản, các doanh nghiệp đã chủ động phối hợp với chính quyền địa phương trong công tác đền bù, giải phóng mặt bằng, kết hợp đầu tư xây dựng đường, hệ thống điện cho dự án với giao thông và cấp điện ở địa phương, ưu tiên sử dụng lao động tại địa phương, ngoài ra các doanh nghiệp đã tích cực ủng hộ về vật chất và kinh phí để giúp các địa phương xây dựng trường học, nhà văn hoá, trạm y tế, mua sắm trang thiết bị cho các đơn vị của địa phương.

3. Về nghĩa vụ trong bảo vệ môi trường:

Các doanh nghiệp đã có những biện pháp giảm thiểu tác động đến môi trường, sinh thái trong hoạt động khoáng sản, niêm yết công khai các nội dung về bảo vệ môi trường, quan trắc định kỳ, thực hiện tốt việc kỳ quỹ phục hồi môi trường, phí bảo vệ môi trường.

Tuy nhiên, vẫn còn một số cơ sở chưa chấp hành tốt, quá trình vận chuyển, tiêu thụ sản phẩm còn gây tác động xấu đến môi trường, hạ tầng giao thông; một số doanh nghiệp khai thác quy mô nhỏ chưa chấp hành nghiêm công tác quan trắc định kỳ môi trường.

4. Việc thực hiện các nghĩa vụ theo quy định của pháp luật về an toàn lao động, bảo hộ lao động, an toàn công nghiệp mỏ:

Đối với các mỏ khai thác VLXD đã thực hiện đầy đủ các thủ tục về: giấy phép sử dụng VLNCN, xây dựng kho chứa đúng quy định, quá trình hoạt động đã lập đầy đủ hộ chiếu khoan, nổ mìn; những người tiếp xúc với VLNCN đã được đào tạo và huấn luyện, cấp chứng chỉ theo quy định. Các thiết bị có yêu cầu nghiêm ngặt về an toàn lao động đã được đăng ký, kiểm định. Công tác đào tạo, huấn luyện an toàn lao động theo định kỳ được thực hiện khá tốt, trang bị bảo hộ lao động khá đầy đủ.

Tuy nhiên, một số doanh nghiệp trong khai thác còn hiện tượng chập tầng, để lại vách đá quá cao không bảo đảm an toàn lao động; trong số 57 máy nén khí vẫn còn 13 máy của 06 đơn vị chưa kiểm định hoặc đã kiểm định nhưng hết hạn thời hạn. Một số đơn vị trang bị phương tiện bảo bộ lao động nhưng chưa đẩy đủ theo quy định hoặc đã trang bị bảo hộ lao động nhưng công nhân không sử dụng.

5. Tình hình khai thác cát tự do, không có giấy phép theo quy định:

Qua kiểm tra thực tế và nắm tình hình chung cho thấy, hiện nay trên sông Hồng thuộc địa bàn thành phố Lào Cai vẫn còn khoảng 10 cơ sở khai thác cát không có giấy phép, trên sông Chảy thuộc địa bàn xã Bảo Nhai, huyện Bắc Hà; xã Tân Dương và thị trấn Phố Ràng, huyện Bảo Yên cũng còn các cơ sở khai thác cát không có giấy phép. Các cơ sở này không có bất kỳ thủ tục pháp lý nào theo quy định, trong quá trình khai thác, tiêu thụ không thực hiện các nghĩa vụ tài chính, gây thất thu cho nhà nước. Trong khi đó các cơ sở xin cấp giấy phép phải đầu tư nguồn chi phí khá lớn, đồng thời phải thực hiện nghiêm các nghĩa vụ tài chính liên quan, tạo nên sự cạnh tranh không lành mạnh.

Theo thẩm quyền, Đoàn kiểm tra đã yêu cầu 11 mỏ đá có tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn phải tạm dừng hoạt động khai thác và các hoạt động xúc bốc dưới chân tầng, tiến hành xử lý đá treo trên vách, tổ chức lập, thẩm định và phê duyệt thiết kế kỹ thuật thi công và khai thác theo đúng thiết kế; khai thác theo nguyên tắc từ trên, xuống dưới và phân phân tầng đúng quy định; đình chỉ hoạt động của 13 máy nén khí chưa kiểm định và hết hạn kiểm định.

Đoàn kiểm tra đã kiến nghị UBND tỉnh chỉ đạo:

- Tăng cường công tác kiểm tra, rà soát đối với các doanh nghiệp khai thác khoáng sản trong đó tập trung vào việc xử lý, đình chỉ dứt điểm các hoạt động khai thác tự do không có giấy phép; kiểm tra, đình chỉ đối với các mỏ không đủ thủ tục theo quy định, khai thác không bảo đảm an toàn, gây ô nhiễm môi trường, thất thoát tài nguyên; trong công tác kiểm tra cần có sự phối hợp chặt chẽ, đồng bộ giữa các cấp, các ngành trong đó cần phát huy tốt vai trò của chính quyền cấp xã, trách nhiệm của cơ quan quản lý chuyên ngành. Tăng cường lực lượng cán bộ chuyên môn, thẩm quyền và điều kiện trang thiết bị, kinh phí cho các cơ quan quản lý về khoáng sản các cấp, đặc biệt là ở cấp huyện và cấp xã.

- Rà soát, điều chỉnh lại quy hoạch khoáng sản làm vật liệu xây dựng, sắp xếp lại các mỏ sản xuất vật liệu xây dựng theo hướng giảm bớt đầu mối khai thác, tăng cường quy mô, vốn đầu tư phù hợp với nhu cầu thị trường, hạn chế tối đa tình trạng khai thác nhỏ lẻ, công nghệ lạc hậu, tạo điều kiện thuận lợi cho công tác quản lý và giúp các doanh nghiệp thực hiện tốt các thủ tục và nghĩa vụ có liên quan; đối với khai thác cát ngoài việc quy hoạch về khu vực khai thác cần xác định cụ thể các vị trí bến, bãi tập kết vật liệu cho phù hợp với quy hoạch đô thị, giao thông (đặc biệt là trong phạm vi địa bàn thành phố Lào Cai).

- Nhanh chóng triển khai việc áp dụng công tác định giá, đấu giá quyền khai thác khoáng sản theo Luật Khoáng sản năm 2010, tạo sự công khai, minh bạch trong khâu cấp phép, tăng nguồn thu cho ngân sách nhà nước, có cơ chế phân bổ hài hoà lợi ích nhà nước, nhân dân và doanh nghiệp.

- Các doanh nghiệp khai thác khoáng sản phải bảo đảm đầy đủ các hồ sơ, thủ tục liên quan, trong quá trình hoạt động phải thực hiện nghiêm chỉnh các quy định về an toàn lao động, bảo vệ môi trường, nghĩa vụ tài chính. Sau ngày 31/12/2011, các doanh nghiệp còn thiếu thủ tục, Sở Tài nguyên và Môi trường sẽ cương quyết đình chỉ và trình thu hồi giấy phép theo quy định.

- Đối với hoạt động khai thác cát tự do trên các sông, suối đặc biệt là trên sông Hồng và sông Chảy, đề nghị UBND tỉnh chỉ đạo UBND các xã, phường, các huyện, thành phố kiểm tra, xử lý, đình chỉ theo quy định của pháp luật.