Những nội dung mới của Luật khoáng sản năm 2010  (06/01/2011 )
 

Luật Khoáng sản (sửa đổi) đã được Quốc hội nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam khóa XII, kỳ họp thứ 8 thông qua ngày 17 tháng 11 năm 2010, được Chủ tịch nước đã được Quốc hội thông qua ngày 17 tháng 11 năm 2010 và sẽ chính thức có hiệu lực kể từ ngày 1 tháng 7 năm 2011.

Luật Khoáng sản năm 2010 gồm 11 chương, 86 điều, quy định về việc điều tra cơ bản địa chất về khoáng sản, bảo vệ khoáng sản chưa khai thác, thăm dò, khai thác khoáng sản, quản lý nhà nước về khoáng sản trong phạm vi đất liền, hải đảo, nội thủy, lãnh hải, vùng tiếp giáp lãnh hải, vùng đặc quyền kinh tế và thềm lục địa của Việt Nam.

            So với Luật Khoáng sản năm 1996 và Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Khoáng sản năm 2005, Luật Khoáng sản năm 2010 có những nét đổi mới cơ bản sau đây:

1. Quy định rõ hơn về quyền lợi của nhân dân địa phương nơi có khoáng sản được khai thác:

Luật Khoáng sản năm 2010 quy định địa phương nơi có mỏ khoáng sản khai thác được Nhà nước điều tiết một phần khoản thu từ hoạt động khai thác khoáng sản để hỗ trợ phát triển kinh tế - xã hội theo quy định của pháp luật về ngân sách nhà nước.

Tổ chức, cá nhân khai thác khoáng sản có trách nhiệm hỗ trợ chi phí đầu tư nâng cấp, duy tu, xây dựng hạ tầng kỹ thuật sử dụng trong khai thác khoáng sản và xây dựng các công trình phúc lợi cho địa phương nơi có khoáng sản được khai thác theo quy định của pháp luật; kết hợp khai thác với xây dựng hạ tầng kỹ thuật, bảo vệ, phục hồi môi trường theo dự án đầu tư khai thác khoáng sản; nếu gây thiệt hại đến hạ tầng kỹ thuật, công trình, tài sản khác thì tùy theo mức độ thiệt hại phảicó trách nhiệm sửa chữa, duy tu, xây dựng mới hoặc bồi thường theo quy định của pháp luật; ưu tiên sử dụng lao động địa phương vào khai thác khoáng sản và các dịch vụ có liên quan; cùng với chính quyền địa phương bảo đảm việc chuyển đổi nghề nghiệp cho người dân có đất bị thu hồi để khai thác khoáng sản.

2. Bãi bỏ quy định về cấp giấy phép khảo sát khoáng sản:

Luật Khoáng sản năm 2010 bãi bỏ các quy định về cấp giấy phép khảo sát khoáng sản, thay vào đó để lựa chọn khu vực xin cấp giấy phép thăm dò, tổ chức, cá nhân (chủ đầu tư) trình Uỷ ban nhân dân cấp tỉnh nơi có khu vực dự kiến thăm dò khoáng sản để cho phép khảo sát, thu thập thông tin, số liệu và lựa chọn diện tích lập đề án thăm dò khoáng sản. Ngoài ra, Luật Khoáng sản năm 2010 còn bổ sung các quy định về điều kiện tham gia hoạt động thăm dò khoáng sản; điều kiện cấp giấy phép thăm dò khoáng sản để làm căn cứ lựa chọn tổ chức, cá nhân có đủ năng lực, kinh nghiệm tham gia thăm dò khoáng sản.

3. Quy định cơ chế về việc xã hội hoá hoạt động điều tra cơ bản địa chất về tài nguyên khoáng sản:

Luật Khoáng sản năm 2010 quy định bổ sung cơ chế để thực hiện xã hội hoá hoạt động điều tra cơ bản địa chất về tài nguyên khoáng sản. Quy định cụ thể về việc các tổ chức, cá nhân tham gia đầu tư điều tra cơ bản địa chất về khoáng sản và quyền được ưu tiên sử dụng thông tin về khoáng sản trong khu vực đã tham gia điều tra hoạt động khoáng sản.

4. Quy định về đấu giá quyền thăm dò - khai thác, đấu giá quyền khai thác khoáng sản:

Luật Khoáng sản năm 2010 quy định việc cấp phép khai thác khoáng sản phải thực hiện trên cơ sở đấu giá quyền khai thác nhằm đảm bảo tính công khai, minh bạch. Việc đấu giá quyền khai thác khoáng sản được thực hiện cả các khu vực chưa thăm dò, đánh giá trữ lượng và khu vực đã thăm dò, đánh giá trữ lượng khoáng sản. Những khu vực (mỏ khoáng sản) không đấu giá quyền khai thác khoáng sản phải được cơ quan nhà nước có thẩm quyền khoanh định theo quy định của Chính phủ. Đây là một trong những nội dung mới mang tính đột phá của Luật Khoáng sản, theo đó sẽ góp phần chấm dứt tình trạng trạng cấp phép theo hình thức “xin – cho” trong hoạt động khoáng sản. Việc đấu giá sẽ giúp Nhà nước lựa chọn được nhà đầu tư đủ năng lực tài chính, kinh nghiệm, khoa học kỹ thuật để khai thác bảo đảm an toàn, hiệu quả, tăng nguồn thu cho ngân sách gắn với công tác bảo vệ môi trường.

5. Một số quy định mới trong công tác quản lý nhà nước về khoáng sản:

Như phần trên đã nêu, Luật Khoáng sản năm 2010 bãi bỏ quy định về việc cấp giấy phép khảo sát khoáng sản. Ngoài ra, còn một số quy định mới gồm: lồng ghép hoạt động chế biến khoáng sản (hoạt động phân loại làm giàu khoáng sản) vào giấy phép khai thác khoáng sản; bãi bỏ quy định về việc phân cấp cho Uỷ ban nhân dân cấp tỉnh cấp giấy phép khai thác, giấy phép chế biến khoáng sản ở những khu vực ngoài quy hoạch khoáng sản của cả nước. Đối với các diện tích khu vực có khoáng sản phân tán, nhỏ lẻ, giao cho Bộ Tài nguyên và Môi trường khoanh định và công bố và phân cấp cho Uỷ ban nhân dân cấp tỉnh cấp phép thăm dò, khai thác khoáng sản.

Lê Ngọc Dương – Trưởng phòng Quản lý Tài nguyên Khoáng sản, Sở Tài nguyên và Môi trường