10 năm thi hành Luật đất đai gắn với sự hình thành và phát triển của ngành Tài nguyên và Môi trường  (22/05/2013 )
 

10 năm thi hành Luật đất đai gắn với sự hình thành và phát triển của ngành Tài nguyên và Môi trường

Năm 2003 thành lập ngành Tài nguyên và Môi trường, với nòng cốt là Sở Địa chính, cũng là năm đưa Luật đất đai 2003 vào cuộc sống. Cùng với sự phát triển của các lĩnh vực khác, lĩnh vực quản lý đất đai cũng đạt được nhiều thành tựu đáng ghi nhớ.

10 năm qua, tỉnh đã quan tâm và chỉ đạo các cấp, các ngành tăng cường công tác quản lý Nhà nước về đất đai. Việc lập quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất được chú trọng. Các văn bản quy định về cơ chế, chính sách trong quản lý đất đai được ban hành kịp thời, phù hợp thực tế. Việc sử dụng đất theo đúng quy hoạch, đúng mục đích, tiết kiệm và hiệu quả. Công tác quản lý đất đai đã đi vào nề nếp, phát huy được tiềm năng của đất đai trong phát triển kinh tế xã hội của tỉnh.

Năm 2005, Lào Cai là tỉnh đầu tiên ở khu vực Trung du miền núi phía Bắc hoàn thành việc lập quy hoạch sử dụng đất đến năm 2010 ở cả 3 cấp. Năm 2006 tiến hành điều chỉnh quy hoạch sử dụng đất đến năm 2010, lập kế hoạch sử dụng đất kỳ cuối 2006 – 2010 được Chính phủ phê duyệt tại Nghị quyết số 16/2006/NQ-CP ngày 26/8/2006. Trên cơ sở đó, năm 2007 các huyện, thành phố tiến hành điều chỉnh quy hoạch sử dụng đất đến năm 2010, lập kế hoạch sử dụng đất kỳ cuối 2006 – 2010 cấp huyện, cấp xã. Hiện nay, đang triển khai lập quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất giai đoạn 2011- 2020. Sau khi quy hoạch sử dụng đất các cấp được phê duyệt, tỉnh đã chỉ đạo tổ chức công khai, tuyên truyền và tổ chức thực hiện nghiêm. Quy hoạch sử dụng đất các cấp là cơ sở pháp lý quan trong cho công tác quản lý, sử dụng đất, đáp ứng kịp thời nhu cầu về đất cho các mục tiêu phát triển kinh tế, xã hội và an ninh quốc phòng trên địa bàn tỉnh.

Trao giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho các hộ gia đình đồng bào dân tộc thiểu số trong khuôn khổ DA:RVNA60

Hiện nay, tỉnh Lào Cai đang áp dụng các hình thức giao đất, cho thuê đất theo đúng quy định của Luật Đất đai, đó là: Giao đất theo hình thức đấu giá quyền sử dụng đất, đấu thầu dự án cho các tổ chức thực hiện các dự án phát triển đô thị; giao đất theo hình thức đấu giá quyền sử dụng đất cho các hộ gia đình, cá nhân làm nhà ở; giao đất không thu tiền sử dụng đất cho các hộ gia đình, cá nhân làm nhà ở đối với các hộ gia đình khu vực xã hội, kinh tế đặc biệt khó khăn, các gia đình chính sách theo quy định của pháp luật và Chính phủ; các gia đình được bố trí tái định cư khi nhà nước thu hồi đất thực hiện các dự án; giao đất thuộc nhóm đất nông nghiệp và cho thuê đất thực hiện các dự án phát triển kinh tế. Tính đến nay, đất sản xuất nông nghiệp đã giao 80.780,31 ha, chiếm 96,20% tổng diện tích đất sản xuất nông nghiệp, cho 99.138 tổ chức, hộ gia đình, cá nhân; đất lâm nghiệp đã giao 352.040,00 ha, chiếm 83,82% tổng diện tích đất quy hoạch cho lâm nghiệp, cho 53.235 tổ chức hộ gia đình, cá nhân; đất ở đã giao 3.643,40 ha, cho 137.061 hộ, chiếm 98,00% tổng số hộ gia đình (trong đó: Đất ở nông thôn: 3.331,11 ha, cho 111.037 hộ gia đình, cá nhân, chiếm 98,00% số hộ nông thôn; đất ở đô thị: 312,29 ha, cho 26.024 hộ gia đình cá nhân, chiếm 92,00% tổng số hộ đô thị và đất chuyên dùng đã giao 9.904,98 ha, chiếm 51,87% tổng diện tích đất chuyên dùng, cho 3.313 tổ chức. Đã cho 690 tổ chức thuê đất với tổng số diện tích là 18.835,94 ha.

Tổ chức, hộ gia đình, cá nhân được giao đất, cho thuê đất và đang sử dụng đất đều được đảm bảo hưởng đầy đủ quyền theo quy định của Luật Đất đai năm 2003 và các quy định khác của pháp luật. Việc giải quyết các thủ tục hành chính liên quan đến đất đai được các cơ quan chức năng thực hiện theo đúng quy định, tạo điều kiện thuận lợi cho tổ chức, hộ gia đình, cá nhân trong quản lý, sử dụng hiệu quả. Nhìn chung tổ chức, hộ gia đình, cá nhân sử dụng đất đều chấp hành và thực hiện đầy đủ nghĩa vụ theo quy định, sử dụng đất đúng mục đích, chấp hành tốt việc thực hiện nghĩa vụ tài chính, nộp đầy đủ tiền thuê đất, tiền sử dụng đất. Các tranh chấp về đất đai đều được giải quyết trên cơ sở các quy định của pháp luật, đảm bảo bình đẳng giữa các bên có liên quan.

Cơ sở tôn giáo, cộng đồng dân cư được Nhà nước tạo mọi điều kiện thuận lợi trong quá trình sử dụng đất, được giao đất, cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất và đảm bảo bình đẳng như các đối tượng sử dụng đất khác. Tính đến nay, trên địa bàn toàn tỉnh có 10 cơ sở tôn giáo đang sử dụng đất, có 06 cơ sở được giao đất, cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, còn lại 04 cơ sở đang hoàn thiện thủ tục hồ sơ đăng ký cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất theo quy định.

Quán triệt Nghị quyết TW7(khoá IX), tỉnh Lào Cai đã tập trung chỉ đạo xây dựng, hoàn thiện hệ thống văn bản pháp luật về đất đai, cơ bản đã đáp ứng được công tác quản lý thị trường bất động sản nói riêng và thị trường đất đai nói chung. Hệ thống văn bản quy định về đầu tư dự án khu đô thị mới, nhà ở thương mại, nhà ở cho người thu nhập thấp được ban hành đã thu hút được các nhà đầu tư trong và ngoài tỉnh, bước đầu hình thành một thị trường bất động sản minh bạch, tạo nguồn lực cho phát triển. Đến nay một số dự án đã triển khai hiệu quả như: Dự án tiểu khu số 1, 3, dự án nhà ở cho người có thu nhập thấp tại khu đô thị mới Lào Cai - Cam Đường, dự án nhà ở thương mại bờ hữu sông Hồng, Khu nhà ở thương mại khu phụ trợ Bắc Duyên Hải, dự án khu nhà ở thương mại đoạn từ B6 đến cầu Ngòi Đường thành phố Lào Cai…

Bên cạnh cơ chế, chính sách về đất đai, Tỉnh đã ban hành đồng bộ các quy định về việc thực hiện chính sách tài chính trong lĩnh vực đất đai (quy định về đơn giá thuê đất, giá đất, phí lệ phí…) theo đúng quy định. Các văn bản sau khi ban hành đều được công khai, đáp ứng yêu cầu của công tác quản lý nhà nước về đất đai, góp phần tăng nguồn thu cho ngân sách của tỉnh.

Trên cơ sở các quy định của Chính phủ, hướng dẫn của các Bộ, ngành trung ương, tỉnh Lào Cai đã ban hành Quyết định số 45/2009/QĐ-UBND ngày 25/12/2009 về bồi thường, hỗ trợ và tái định cư khi nhà nước thu hồi đất. Quy định về bồi thường, hỗ trợ phù hợp với điều kiện thực tế của tỉnh, đáp ứng yêu cầu của công tác GPMB. Do đó công tác bồi thường giải phóng mặt bằng được thực hiện một cách thuận lợi hơn, đại bộ phận người sử dụng đất đồng thuận, ủng hộ và chấp hành nghiêm túc chính sách này. Nên việc giải phóng mặt bằng đối với các dự án lớn trên địa bàn như: Dự án đường cao tốc Nội Bài – Lào Cai, các dự án khu đô thị mới Lào Cai – Cam Đường…nhìn chung đều được thực hiện theo đúng kế hoạch, đáp ứng yêu cầu.

Giá đất được ban hành hàng năm theo đúng quy định; việc xây dựng giá đất được thực hiện trên nguyên tắc sát giá thị trường trong điều kiện bình thường. Tỉnh Lào Cai đã thành lập hội đồng đấu giá quyền sử dụng đất và xác định giá đất cấp tỉnh để quản lý tốt giá đất, kịp thời điều chỉnh khi có biến động.

Công tác xây dựng cơ sở dữ liệu đất đai được đẩy mạnh, các công trình đo đạc, đăng ký đất hiện nay đều gắn với việc xây dựng cơ sở dữ liệu. Các sổ sách cũ được số hóa, từng bước đưa vào quản lý bằng công nghệ mới. Trong những năm gần đây, công tác cải cách hành chính được đẩy mạnh, tập trung vào việc thống kê, công bố thủ tục hành chính về đất đai, xây dựng phần mềm luân chuyển hồ sơ đất đai tiếp nhận tại bộ phận “1 cửa”, xây dựng và đưa vào sử dụng dịch vụ công mức độ 3, xây dựng cơ sở dữ liệu đất tổ chức, đưa thông tin về đất đai lên Cổng thông tin điện tử … Những công việc trên đã góp phần tích cực nâng cao chỉ số PCI của tỉnh.

Từ 2003 đến nay, với sự chỉ đạo sát sao của lãnh đạo tỉnh, Bộ Tài nguyên và Môi trường, sự cố gắng nỗ lực của đội ngũ cán bộ ngành, pháp luật đất đai đã được đưa vào cuộc sống, nhận thức về pháp luật đất đai của các cấp, các ngành, các tổ chức, cá nhân sử dụng đất đặc biệt là của đồng bào các dân tộc trên địa bàn tỉnh đã từng bước được nâng lên. Hệ thống tổ chức bộ máy quản lý Nhà nước về Tài nguyên và Môi trường nói chung và quản lý đất đai nói riêng được hình thành và từng bước ổn định ở cả ba cấp tỉnh, huyện, xã đã tham mưu giúp UBND các cấp thực hiện tốt công tác quản lý Nhà nước về đất đai góp phần tích cực vào sự ổn định phát triển kinh tế xã hội, an ninh, quốc phòng trên địa bàn tỉnh. Hệ thống hồ sơ pháp lý về đất đai (hồ sơ địa chính) được xây dựng đồng bộ, từng bước chuẩn hóa đưa vào lưu trữ theo quy định của Bộ Tài nguyên và Môi trường, là nguồn tư liệu quan trọng phục vụ công tác quản lý đất đai của tỉnh theo đúng quy định của pháp luật.

Việc thi hành Luật Đất đai 2003 và các văn bản dưới luật bằng việc cụ thể hóa bằng các quy định của tỉnh đã góp phần đưa công tác quản lý sử dụng đất đi vào nền nếp, đúng pháp luật. Đất đai được sử dụng tiết kiệm, hiệu quả góp phần tích cực vào công cuộc xóa đói giảm nghèo.

Nguyễn Tiến Kiều

Trưởng phòng Quản lý Tài nguyên đất